براي اثبات نظرية ولايت فقيه – بهمعناي حاكميت و رهبري عمومي در جامعه – چند بيان و تقريب عقلي وجود دارد که در اين نوشتار به مهمترين آنها اشاره شده است. در يک دليل عقلي محض که همة مقدماتش عقلي است، اقامة عدل بهطور مطلق و بدون استثنا در همة جنبههاي حيات و زندگي بشر واجب است و کسي نميتواند عدل را اقامه کند، مگر اينکه عالم به آن باشد. بنابراين، حاکم علاوه بر عدالت بايد اعلم به عدالت نيز باشد و مقصود از «ولايت فقيه عادل» نيز همين است.
در دليل عقلي محض ديگري بيان ميشود كه از يك سو عدالت، حسن و واجب و ظلم، قبيح و حرام شمرده شده است و از سوي ديگر بر اساس حكم عقل، ترجيح مرجوح بر راجح جايز نيست. در نتيجه، با وجود عالمِ عادل، واگذاري امر حکومت به غير عالم عادل، جايز نيست. در قرآن کريم نيز آياتي وجود دارد که ميتوان براي اثبات ولايت عامة سياسي فقيه عادل به آنها استناد كرد.
کلیدواژه: ولايت فقيه، قرآن، عقل، دليل عقلي مستقل، حکومت فقيه
نویسنده: محسن اراکي
چکيده:
اثبات ولايت فقيه در پرتو عقل و قرآن