شک و تردید در عقاید همواره در طول تاریخ بشری وجود داشته است. آیا باید از این شک و تردیدها و پرسوجوها که گاهى به حد افراط مىرسد متأسف و ناراحت بود؟
ردنا (ادیان نیوز)- عصر ما از نظر دینى و مذهبى ـ خصوصاً براى طبقه جوان ـ عصر اضطراب و دو دلى و بحران است. مقتضیات عصر و زمان، یک سلسله تردیدها و سؤالها بهوجود آورده و سؤالات کهنه و فراموش شده را نیز از نو مطرح ساخته است.
آیا باید از این شک و تردیدها و پرسوجوها ـ که گاهى به حد افراط مىرسد ـ متأسف و ناراحت بود؟ به عقیده من هیچگونه ناراحتى ندارد؛ شک، مقدمه یقین، پرسش، مقدمه وصول و اضطراب، مقدمه آرامش است.
شک، معبر خوب و لازمى است هر چند منزل و توقفگاه نامناسبى است. اسلام که این همه دعوت به تفکر و ایقان مىکند، بهطور ضمنى مىفهماند که حالت اولیه بشر، جهل و شک و تردید است و با تفکر و اندیشه صحیح باید به سرمنزل ایقان و اطمینان برسد.
یکى از حکما مىگوید: «فائده گفتار ما را همین بس که تو را به شک و تردید مىاندازد تا در جستجوى تحقیق و ایقان برآئى». شک، ناآرامى است، اما هر آرامشى بر این ناآرامى ترجیح ندارد. حیوان شک نمىکند، ولى آیا به مرحله ایمان و ایقان رسیده است؟!
آن نوع آرامش، آرامش پائین شک است، برخلاف آرامش اهل ایقان ـ یقین ـ که بالاى شک است. بگذریم از افراد معدود مؤیّد من عنداللّه، دیگر اهل ایقان، از منزل شک و تردید گذشتهاند تا به مقصد ایمان و ایقان رسیده اند. پس صرف اینکه عصر ما عصر شک است نباید دلیل بر انحطاط و انحراف زمان ما تلقى شود. مسلما این نوع از شک، از آرامشهاى سادهلوحهایى که بسیار دیده مىشود، پائینتر نیست. آنچه مىتواند مایه تأسف باشد این است که شک یک فرد، او را به سوى تحقیق نراند و یا شکوک اجتماعى، افرادى را برنیانگیزد که پاسخگوى نیازهاى اجتماع در این زمینه بوده باشند.
منبع: مجموعه آثار استادشهیدمطهرى(عدل الهی)، جلد یک، صفحه: ۳۸-۳۷.