بررسي ماهيت انسان از ديدگاه مكاتب روانشناسي و قرآن كريم
چكيده :
شناخت انسان يك تلاش ضروري و از شرايط مهم تأمين سعادت فردي و اجتماعي اوست. اين كار با وجود فايده و ضرورت مسلم آن، همواره با دشواريها و تعارضهاي بسياري روبهرو بوده است. دلايل اين دشواريها و تعارضها از يك سو، پيچيدگي و غموض هستي آدمي و از سوي ديگر، آشكار نبودن روش پژوهشهاي مربوط به انسان و بيثباتي و تنوع و تعدد آنهاست.
در اين مقاله، ديدگاه يكي از رشتههاي علمي، يعني روانشناسي با رويكردهاي مختلف آن (رفتارگرايي، روان تحليلگري، شناختگرايي و وجودگرايي) در مورد ماهيت انسان طرح و ارزيابي شده است. اين ديدگاه با روشهاي مختلف كمّي و كيفي، مانند روش مشاهده عيني، تاريخي و تأويلي و فنون مختلف، مانند مصاحبه، پرسشنامه و فنون آماري، دستاوردهايي براي بشريت داشته است. همچنين تلاش شده تا در اين ميان ديدگاه انديشمندان اسلامي كه دستاوردهاي آنان برگرفته از متون ديني و روشهاي عقلاني است، طرح و يك جمعبندي كلي از اين ديدگاهها ارائه شود.
کلیدواژه : ماهيت انسان، انسانشناسي، انسانشناسي علمي، انسانشناسيديني، ماهيت انسان درقرآن.