علماي جبل عامل دردولت صفويه (نقش حاشيه اي يامهاجرت وتحول اجتماعي)

چکیده :

اندكى پس از تاج گذارى شاه اسماعيل, نخستين پادشاه صفوى در ايران (دوره سلطنت از 907 ـ 930ق / 1501 ـ 1524م.) شيعه دوازده امامى مذهب رسمى اين امپراتورى نوپا اعلام شد. شاه اسماعيل و پادشاهان پس از او به ظاهر تصميم گرفتند ايران را از تسنّن به تشيّع اثنى عشرى با تفسيرى علمى ـ مدنى و متمايز از مذهب عاميانه عشاير تركمان, تغيير دهند. ماجراى تبديل مذهب به تشيّع در عرصه سياسيِ فراخ ترِ روابط عثمانى ـ صفوى, هم چون تلاشى براى تشخص قلمرو ارضى صفوى, در مقابل توسعه طلبى عثمانى, و مصون ساختن شهروندان اش از گرايش هاى سنّى, بهتر قابل فهم است.شاهان صفوى, به منظور ترويج آيين تشيع و اجراى حقوق اسلامى (شريعت) بر طبق مذهب شيعه, علماى شيعه را از سرزمين هاى عرب زبان مانند عراق, بحرين و جبل عامل (لبنان امروزى) براى ايفاى نقش به ايران دعوت كردند. در اين ميان به ويژه سهم علماى جبل عامل قابل توجه است, زيرا آنان در جلب حمايت صفويه توفيق يافته و از اين راه به قدرت اجتماعى ـ اقتصادى بى سابقه اى دست يافتند.