سيماي مِهرمفهوم شناسي و مصاديق احسان در قرآن

چکيده :

احسان يكي از آموزه‌هاي وحياني و از مفاهيم بنيادين و پردامنه قرآن است. اغلب تعاريف احسان در منابع تفسيري به سبب گستردگي مصاديق و مؤلفه‌هاي معنايي و نيز خلط ميان معاني مختلف آن، جامع و مانع نيستند.
اين پژوهش به روش توصيفي- تحليلي، به صورت تفسير قرآن به قرآن و با هدف بازشناسي دقيق يكي از مفاهيم كليدي قرآن، به بررسي مفهوم و مصاديق گوناگون احسان، نسبت آن با مفاهيم قرآني ديگري مانند تقوا، ايمان و عمل صالح، حسنه، كفر، تكذيب آيات الهي، ظلم و تعدي از حدود الهي پرداخته است.
بررسي آيات نشان مي‌دهد كه قرآن كريم با توجه به آشنايي كامل عرب عصر نزول با مفهوم احسان،آن را كه بيش‌تر در قلمرو روابط انساني به كار مي‌رفت، به حوزه معنايي نسبتاً جديدي آورده است. مفهوم ياد شده هر چند صبغه غالب اخلاقي دارد، امّا قلمرو معناي قرآني آن، افزون بر چارچوب كلّي اعتقادي، با ترسيم نظامي از ارزش‌هاي اساسي اسلام، كه در هم تنيده و تفكيك‌ناپذيرند، شاكله عاطفي، رفتاري و گفتاري مؤمنان را در حوزه‌هاي گوناگون ارتباط با خدا، خود، ديگران، دين و بيگانگان به تصوير كشيده است.

کلیدواژه : احسان، نيكوكاري، ايمان، عمل صالح، محسنان، تقوا، مفهوم شناسي احسان، مصاديق احسان