روششناسي ابنخلدون
نویسنده : سيدحسين شرفالدين
چكيده :
تأمل در آثار و منابع علمي قدما، كه غالباً به طور پيشيني توجه درخوري به مقولة متدولوژي و اعمال آگاهانه روشها و تكنيكهاي پژوهشي، قواعد بازي و استانداردهاي مطالعات علمي به سبك و سياق امروزيها مبذول نميكردند، فعاليتي ارزشمند است كه در جامعة علمي ما از سابقة چنداني برخوردار نيست. اين نوشتار، درصدد است تا با تعمق و ژرف كاوي در يكي از منابع گرانسنگ علمي، يعني «مقدمه ابنخلدون»، قواعد و اصول روششناختي مورد استفادة مؤلف آن در مقام گردآوري اطلاعات، تحليل دادهها، ارزيابي و نقد آراي ديگران و منقولات تاريخي در چارچوب علم جديدالتأسيس خود موسوم به علم «عمران» را شناسايي، استخراج، طبقهبندي و شرح و تفسير نمايد. پيش از ورود به بحث روشها، مباني معرفتشناختي و رئوس كلي انديشههاي جامعهشناختي و تاريخ نگاشتي مؤلف كه نقش مقدمي دربحث روشها دارد، به اجمال بررسي شدهاند.
كليدواژه: علم عمران، تاريخنگاري، طبايع جوامع، روابط قانونمند، واقعگرايي، استدلال عقلي، منقولات و متواترات.
روششناسي ابنخلدون