تحلیلی خبری ردنا (ادیان نیوز)
جدیدترین خبرهای دینی امروز و اخبار ادیان تازه‌ترین خبرهای مذهبی مذاهب و فرقه‌ها، جدیدترین مطالب و مقالات ادیان مذاهب جریان‌‌های دینی فرقه‌های مذهبی ایران و جهان

قانون‏مندی تاریخ از منظر عقل و دین(۱)

نویسنده : جواد سلیمانی

چکیده :

دانشمندانی که حرکت تاریخ را دارای مدل خاصی دانسته‏ اند، قانون‏مندی حرکت تاریخ را مسلم گرفته و در مقابل، برخی کسانی که حرکت تاریخ را اتفاقی و غیر قابل پیش‏بینی پنداشته ‏اند، در حقیقت بر قانون‏مندی حرکت جامعه و تاریخ، مهر بطلان زده‏ اند. دسته سومی نیز قانون‏مندی تاریخ را در مقام اثبات و اکتشاف غیر ممکن شمرده‏ اند.

در قرآن مجید و روایات اهل‏بیت علیهم ‏السلام نیز به صورت مستقیم یا غیر مستقیم بر سنت‏مند بودن تاریخ تأکید شده و بر همین اساس، انسان‏ ها به عبرت‏ آموزی از سرگذشت پیشینیان دعوت شده ‏اند. از این رو این مسئله را علمای دینی تأیید، و امری غیر قابل تردید دانسته ‏اند. ولی در میان مورخان، جامعه‏ شناسان و فیلسوفان تاریخ، چه در اصل قانون‏مندی تاریخ و چه در نحوه قانون‏ مندی تاریخ، اختلاف‏ هایی دیده می‏ شود.

نگارنده در این مقاله در بخش نخست، دیدگاه ‏های موجود در باب قانون‏مندی یا تصادفی بودن تاریخ را بررسی کرده، آن‏گاه درباره رابطه قوانین حاکم بر تاریخ و آزادی انسان بحث نموده، سپس در بخش دوم، برخی از دلایل قرآنی را در این مقوله مطرح کرده است. در مجموع، مقاله حاضر تصادفی بودن حرکت تاریخ را نقد و بر سنّت‏مندی تاریخ صحّه می‏گذارد و رابطه آن را با آزادی انسان بررسی می‏ کند.
گفتنی است به خاطر طولانی بودن مقاله، بخش دوم آن در شماره آینده همین نشریه منتشر خواهد شد.

کلیدواژه : قرآن، فلسفه، تاریخ، تصادف، قانون، سنّت و آزادی.

به خواندن ادامه دهید
گفت‌وگو درباره مطلبی که خواندید

آدرس ایمیل شما منتشر نمی‌شود.