بررسي نظريه آيات مستثنيات سوره مکي و مدني
چکيده :
مقصود از آیات مستثنیات، وجود آيه مدني در سوره مكي و آیه مکی در سوره مدنی است. در قرون اول و دوم هجری از این موضوع اثری در منابع دیده نمیشود. اما در قرن سوم، نمونههای اندكی وجود دارد، و به تدریج در قرن چهارم و پنجم افزايش يافته و در قرن ششم و هفتم به اوج خود میرسد. از این رو در منابع تفسیری و علوم قرآنی از وجود 197 آيه مدني در سورههای مكي، و 26 آيه مكي در سور مدني نام برده شده است.
اندیشمندان علوم قرآنی در تعریف مکی و مدنی بودن سورهها، تعاریف خویش را بر اساس مبانی مختلفی مانند: خطاب، مکان و زمان مبتنی ساختهاند که به نظر نگارنده، زمان بهترین مبنا در تعریف آیات مکی و مدنی است.
در این مقاله ضمن ارائه دلائل استثناء و تداخل آیات مدنی در سور مکی و آیات مکی در سور مدنی و نقد و بررسی آنها دلایل بطلان این استثناها ارائه شده است.
کلیدواژه: آیات مکی، آیات مدنی، آیات مستثنیات، تداخل آیات مکی و مدنی، جمع قرآن.