در سال ۲۰۱۲ میلادی زمانی که ژاک دوشنگیمن درگذشت، جهان زرتشتشناس و زبانشناسی دانشمندی سرشناس را از دست داد. او با انبوهی از پژوهشهای علمی، جایگاهی برجسته و ارزشمند در میان دانشمندان زبانشناس یافته بود. برگردان چندین کتاب و جُستار او به زبان فارسی، دوشنگیمن را در میان ایرانیان نیز پُرآوازه ساخته است.
به گزارش ردنا (ادیان نیوز)، ژاک دوشنگیمن این زرتشتشناس زبده و چیرهدست در آوریل ۱۹۱۵ میلادی زاده شد. او از شاگردان و سپس همکاران آگوست بریتکو، استاد دانشگاه لیژ، در بلژیک، بود. با درگذشت بریتکو در سال ۱۹۳۷ دوشنگیمن جانشین او شد و کوششهای علمی را در رشتهی ایرانشناسی ادامه داد. دوشنگیمن در سال ۱۹۳۷ به جایگاه استادی رسید و یازده سال پس از آن استاد ممتاز دانشگاه و از چهرههای علمی روزگار خود شناخته شد.
ارزش کوششهای علمی دوشنگیمن در زمینهی پژوهشهای اوستایی زمانی بیشتر آشکار شد که او کتاب «زرتشت» را که برگردانی از گاتها بود، در سال ۱۹۴۸ میلادی انتشار داد. این کتاب جایگاه علمی او را استوارتر ساخت. از همینرو، از آن پس در دانشگاههای گوناگون جهان که کرسیای برای مطالعات و پژوهشهای اوستاشناسی داشتند، سخنرانی کرد و به ارایه دستاوردهای پژوهشی خود پرداخت؛ بهویژه سخنرانیهای او در دانشگاههای کلمبیا، کالیفرنیا و شیکاگو، دربردارندهی آگاهیهای پژوهشی در زمینهی گاهانپژوهی و اوستاشناسی بود.
دوشنگیمن آثار چندی از خود بهیادگار گذاشت. یکی از مهمترین آنها کتاب «دین ایران باستان» نام دارد. او در این کتاب به سنجش میان دین زرتشتی و دیگر ادیان باستان میپردازد و پیوندها (:روابط) میان زرتشتیان و پیروان ادیان دیگر را بررسی میکند. دوشنگیمن گاتها را چکیدهی آموزههای اشوزرتشت برمیشمارد و ویژگیهای برجستهی گاتها را در شیوههای پرستش اهورامزدا؛ یکتاپرستی؛ ویژگی آفرینندگی اورمزد (آفرینش هستی: روشنایی و آسمان و زمین و گردش جهان و روز و شب و..)؛ بررسی مفهومهای بنیادینی مانند: اشه، وهومنه، آرمئیتی، سپنتهمینو، انگرهمینو؛ گزینشگری انسان میان خوب و بد؛ و نمونههایی از این گونه میداند و این پرسش را پیش میکشد که کدام بخشهای گاهان ریشه در سنتها دارد و کدامیک آموزههای نوین اشوزرتشت است.
با آن که سالها از انتشار کتاب «دین ایران باستان» دوشنگیمن گذشته است، این اثر هنوز هم اعتبار و ارزش پژوهشی خود را نگاه داشته است. کتاب یادشده، در ایران با برگردان رویا منجم در سال ۱۳۹۸ خورشیدی انتشار یافت.
از دیگر کتابهای دوشنگیمن که به فارسی برگردان شده است، به این نمونههای باید اشاره کرد: «زرتشت و جهان غرب» برگردان مسعود رجبنیا (۱۳۵۰). برگردان دیگری از این اثر با عنوان: «واکنش غرب در برابر زرتشت» از سوی تیمور قادری در سال ۱۳۸۷انتشار یافته است. دوشنگیمن در این کتاب به بررسی، نقد و گزارش (:تحلیل) دیدگاههای دانشمندان پیرامون باورهای زرتشتی میپردازد و به شیوهای علمی، آن نظرها و آراء را واکاوی میکند. «دین هخامنشیان» برگردان مرتضی ثاقبفر (۱۳۹۳)؛ «اورمزد و اهریمن» برگردان عباس باقری (۱۳۹۹)؛ و کتابچهی «آراء گوناگون دربارهی زردشت» برگردان آرزو رسولی (پیوست فصلنامهی نامهی فرهنگستان- ۱۳۸۳).
دوشنگیمن در آغاز این کتاب کوچک مینویسد: «از میان همهی فرزندان آسیا، شاید زرتشت نخستین کسی باشد که غرب پذیرای او شده است. از آنجا که صدای بودا و کنفوسیوس مدت زیادی نیست که به اروپا رسیده است، زرتشت به تنهایی نمایندهی حکمت باستانی آسیا گردید».
گفتنی است که در سال ۱۹۷۴ میلادی از سوی دانشگاه تهران عنوان دکترای افتخاری به دوشنگیمن داده شد.