چکيده :
مداراي ديني و مذهبي بهمعناي آسانگيري و تحمل افکار و عقايد مخالف، يکي از اصول پذيرفتهشده در اسلام است. دولتهاي اسلامي در طول تاريخ همواره با اديان مختلف در قلمرو حکومتي خويش (با انگيزهها و اهداف مختلف) مداراي ديني داشتهاند و اين موضوع يکي از خصايص بارز آنان بوده است؛ اما مداراي مذهبي وضعيت متفاوتي داشته و داراي فراز و فرود بسیاری بوده است.
در قرن چهارم و پنجم هجري حکومت شيعيمذهب آلبويه، با تمامي اديان و مذاهب موجود که در چارچوب شريعت اسلامي فعاليت ميکردند، مدارا داشته و از توانايي آنان در امور حکومتي استفاده مينمود و با اجازه فعاليت مذهبي و ديني به آنها، زمينههاي رشد فرهنگي را براي همه گروهها بهوجود آورد؛ بهطوريکه عصر زرين فرهنگ و تمدن اسلامي در دوره آلبويه تحقق يافت.
کلیدواژه : تساهل و تسامح، آلبويه، قرن چهارم هجري، مداراي ديني و مذهبي.