نویسندگان:  صفري فروشاني نعمت اله, احمدي كچايي مجيد چکیده: در نيمه سده هاي سوم و چهارم هجري، شيعيان با دو مساله اساسي روبه رو شدند؛ نخست شيعيان امامي از ديدار امام خويش محروم ماندند و جريان غيبت براي امامشان پديد آمد. در عرصه سياسي نيز دولت هايي نوظهور در جهان اسلام به وجود آمدند که […]

نویسندگان:  صفري فروشاني نعمت اله, احمدي كچايي مجيد

چکیده:
در نيمه سده هاي سوم و چهارم هجري، شيعيان با دو مساله اساسي روبه رو شدند؛ نخست شيعيان امامي از ديدار امام خويش محروم ماندند و جريان غيبت براي امامشان پديد آمد. در عرصه سياسي نيز دولت هايي نوظهور در جهان اسلام به وجود آمدند که گرايش آشکاري به تشيع داشتند و بيشتر اين دولت ها بر اين گمانه تکيه داشتند که بايد باورهاي شيعيان در عرصه اجتماعي حاکم شود؛ حتي برخي از آنان آشکارا مدعي امامت امام عصر (عج) بودند.
به همين دليل اين گمانه تقويت مي شد که با توجه به تحول پديد آمده، امام شيعيان به زودي ظهور خواهد کرد و زمام حکومت را به دست خواهد گرفت. اين نظريه از آن رو بااهميت است که از جمله شرايط ظهور آن حضرت، آماده بودن دولت ها و ملت ها ذکر شده است؛ امري که به ظاهر در آن زمان فراهم شده بود، اما آن بزرگوار ظهور نکردند.
از اين رو، نوشتار حاضر در پي آن است که غايب شدن امام زمان (عج) را در عصري که پديده ظهور دولت هاي قدرتمند شيعي و گسترش فکري و جغرافيايي آنان در سراسر جهان اسلام رخ نموده را بررسي کند و به اين مساله بپردازد که چرا آن حضرت در آن زمان که به ظاهر همه شرايط به نفع شيعيان بود، از پس پرده غيبت خارج نشد.
به همين دليل لازم است ابتدا فضاي سياسي آن عصر ترسيم گردد و از چگونگي ظهور و افول دولت هاي شيعي بحث شود، سپس روابط سياسي و اجتماعي دولت هاي شيعي با يکديگر مورد بررسي قرار گرفته و به انگيزه رهبران اين دولت ها در چگونگي دست يابي آنان به قدرت اشاره خواهد شد. همچنين به اين مهم خواهيم پرداخت که افزون بر تشتت آراي اين دولت ها نسبت به پديده مهدويت، انگيزه اين حکومت ها نيز به طور عمده فراي مذهب بوده و باورمندي آنان به پديده منجي بسيار کم رنگ بوده است.
 
كليد واژه: امام مهدي (عج)، شيعيان، دولت هاي شيعي، تداوم غيبت، ظهور