كالبد شكافي معناي حق نزد انديشمندان غربي
نويسنده: سيد محمود نبويان
چکيده:
مسائل اساسى علم سياست ، حقوق و اخلاق به صورت عمده ، تحت تاثير مساله حق است ; به طورى كه حل درست مساله حق ، سرنوشت بسيارى از مسائل علوم يادشده را تغيير خواهد داد. اما روشن شدن مباحث مختلف در مورد حق ، متوقف بر فهم درست معناى حق است . علاوه بر انديشمندان مسلمان ، متفكرين غربى نيز در مورد معناى حق ، يازده نظريه بيان كرده اند كه عبارتند از: «سود يا منفعت»، «انتخاب»، «عنوان يا استحقاق»، «مجازات»، «شيوهء عمل يا مواجه شدن با عمل ديگرى»، «قدرت»، «ادع»، «سود حمايت شده»، «آزادى»، «برگ برنده» و «اتحاد حق و تكليف».
در ميان نظريات مذكور، نظريهء قدرت و آزادى به نظريه انتخاب و نظريهء سود حمايت شده به نظريهء سود يا منفعت و نظريهء حق به عنوان شيوهء عمل كردن يا مواجه شدن با عمل ديگران ـ به اعتقاد عده اى ـ به نظريهء عنوان ، قابل ارجاع است (كه اين ارجاع و برگشت يا به صورت كامل است و يا اينكه از فروعات آن نظريه به حساب مى آيد). بنابراين ، مى توان گفت كه در ميان متفكران غربى ، هفت معنا براى حق بيان شده است كه عبارتند از: سود، انتخاب ، عنوان ، مجازات ،ادعا، برگ برنده و تكليف .
در اين نوشتار، نتيجه گرفته شده كه هيچ يك از اقوال بيان شده درست نيست و حق به معناى «امتياز» است .
کلیدواژه: حق , امتياز, سود, استحقاق , مجازات , تكليف , برگ برنده , انتخاب و ادعا
كالبد شكافى معناى حق نزد انديشمندان غربى