چهره مسيح در سينما (نمايش امر قدسي)
ادیاننیوز/ ظهور قدرتمند سينما در زندگي انسانها در سده پاياني قرن بيستم
و تحولات تكنولوژيك آن باعث تغييرات بنيادين در زندگي، عقايد و تلقي انسان از جامعه
خود شد. هر چند رنسانس ضد كليسايي نقطه شروعي بر اين تحولات بوده است اما هيچكس تصور
نميكرد، كه همان تحول تكنولوژيك پس از رنسانس دور برگردانهايي براي نمايش شبه دينها
و آيينها باز كند و امر مقدس دوباره اصالت پيدا كند.
دين بر كنار شده از جامعه دوباره به جامعه باز ميگردد، تأثيرگذار
ميشود، تغيير شكل مييابد و اين روزها، خيلي سريع (به مدد صنعت سينما و تلويزيون)
حضورش را در صدر عناوين و محورهاي فيلمسازي در دنيا (به خصوص هاليوود) تثبيت ميكند.
امروز ديگر عناويني مثل سينماي قدسي، سينماي ديني، سينماي آييني، سينماي معناگرا، سينماي
ماورايي و نظاير آنها در كشور ما جديد نيست و هر روز مقالات، مطالب و نقدهايي در موافقت
و مخالفت با آن منتشر ميشود.
رجعت دوباره فرزند رنسانس (سينما و صنعت فيلمسازي) به همان
مضاميني كه روزي آن را به صراحت رد و نقد ميكرد، نكته عجيبي است. اما عجيبتر آن كه
اين مولود خرد بنياد نقاد دست به باز توليد اشكال جديدي از شبه دينها تحت سينماي قدسي
زده و اگر خوب بنگريم شاهد تولد فرزندان رنگارنگ به نام دين اما در بستر همان فرهنگ
بيدين يا ضد دين خواهيم بود كه سراب را به جاي آب به انسان تشنه معنويت و خدا معرفي
ميكنند.
مفهوم قدسي در اين فرهنگ و سينما، مفهومي برگرفته از فرهنگهاي
ملل، دينها، آيينها و تفكرات انساني است كه براي انسان مدرن بازسازي و باز عرضه ميشود.
به همان شكل كه همه موضوعات شكل مصرفي و بازاري دارد، اين بازنمايي نيز در خدمت جذب
بيشتر سود و براي خلق اميال انسان مدرن اما بيخداست. اينكه چرا امر قدسي جاي دين را
ميگيرد، به فطرت و نياز دروني انسان مربوط است اما اينكه بتوان مخلوقات باز توليد
يا بازنمايي شده امروز را نام سينماي ديني گذاشت، گام نهادن در مسيري اشتباه خواهد
بود.
لزوماً در اين سينما متن ديني همان متون كتب مقدس يا حتي گفتههاي
پيامبران نيست. (هر چند خود اين متون دستخوش تغييرات و دگرگوني بسياري در طول زمان
شده است) مسيح هر روز و در هر ثانيه به گونههاي جدي و هزلگون درگير وقايع فراواني
است كه انسان امروزين با آن حوادث دست و پنجه نرم ميكند. بنابراين مخاطب نبايد تصور
كند هر آنچه در آثار توليد شده ميبيند همان نسبت را با دين دارد كه در فرهنگ خود و
اسلام از آن سراغ ميگيرد.
شناسنامه کتاب
سرشناسه: غلامرضايي، علياصغر، ۱۳۴۳ – عنوان و نام پديدآور:
چهره مسيح در سينما: نمايش امر قدسي/ علياصغر غلامرضايي. مشخصات نشر: قم: صدا و سيماي
جمهوري اسلامي ايران، مرکز پژوهشهاي اسلامي، ۱۳۹۲.
مشخصات ظاهري: ۱۲۸ ص. شابک: 978-964-514-303-7
وضعيت فهرست نويسي: فيپا عنوان ديگر: نمايش امر قدسي. موضوع:
سينما — جنبههاي مذهبي — مسيحيت موضوع: عيسي مسيح در سينما موضوع: امر قدسي موضوع:
سينما — تاريخ شناسه افزوده: صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران. مرکز پژوهشهاي اسلامي