زمان مورد نیاز برای مطالعه: 2 دقیقه امام هادی(ع) در فرازی از زیارت جامعه کبیره می‌فرماید خداوند تمکّنى در دولت شما به من بدهد و در رجعت شما زنده‌ام کند و مرا در ایام شما تملک دهد.

زمان مورد نیاز برای مطالعه: 2 دقیقه

– اخبار فرهنگی – به گزارش ادیان نیوز (ردنا) از خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران پویا، به باور شیعه، مهدویت اصلی‎ترین معارف الهی است که خداوند متعال وعده تحقق آن را در کتب آسمانی به ویژه قرآن کریم بارها با مفاهیم مختلف بیان کرده است. از این جهت از رایج‌ترین تفکرات عصر پیامبر(ص)‌ و اهل‌بیت(ع) مربوط به مهدویت بود. صدور احادیث فراوانی از رسول گرامی اسلام(ص) و سایر اهل‌بیت(ع) درباره کیفیت ولادت امام عصر(عج)، وقایع عصر غیبت، فتنه‌های آخرالزمان و معرفی کیفیت عصر ظهور حجم زیادی از معارف مهدوی را بین مردم رواج داده بود تا حدی که موضوع مهدویت و ظهور نقل مجالس آن زمان بود.این احادیث در قالب‌های متعددی از سوی این بزرگواران صادر می‌شد و تحولی معرفتی در اندیشه شیعه ایجاد می‌کرد. ادعیه و زیارتنامه‌ها از جمله بسترهای مطلوب برای طرح اندیشه مهدویت و ظهور بود. به عنوان نمونه امام هادی(ع) در فرازهایی از زیارت جامعه کبیره به برخی از مسائل مربوط به مهدویت اشاره کردند.در یکی از این فرازها می‌خوانیم: «وَ مَکَّنَنِی‏ فِی‏ دَوْلَتِکُمْ‏ وَ أَحْیَانِی فِی رَجْعَتِکُمْ وَ مَلَّکَنِی فِی أَیَّامِکُمْ؛ و تمکّنى در دولت شما به من بدهد و در رجعت شما زنده‌ام کند، و مرا در ایام شما تملک دهد». بر این اساس موضوعاتی از قبیل تمکین در حکومت پایانی اهل‌بیت، رجعت و تملّک یافتن در ایام حکومت اهل‌بیت(ع) در دوران پس از عصر ظهور در این فراز دیده می‌شود. بحث تمکین در عصر حکومت امام عصر (عج) مسئله‌ای است که آیات و روایات از آن صحبت به میان آورده‌اند. خداوند در آیه۴۱ حج می‌فرماید: «الَّذینَ إِنْ مَکَّنَّاهُمْ‏ فِی الْأَرْضِ أَقامُوا الصَّلاهَ وَ آتَوُا الزَّکاهَ وَ أَمَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْکَرِ وَ لِلَّهِ عاقِبَهُ الْأُمُور؛ همانان که اگر آنان را در زمین قدرت و تمکّن دهیم، نماز را برپا مى‌‏دارند و زکات مى‌‏پردازند و مردم را به کارهاى پسندیده وا مى‌‏دارند و از کارهاى زشت باز مى‏‌دارند و عاقبت همه کارها فقط در اختیار خداست‏». امام محمد باقر(ع) در توضیح این آیه می‌فرماید: این آیه برای آل محمد(ع) و مهدی و اصحابش اوست که خداوند مشرق و مغرب زمین را در تملک آنها قرار می‌دهد؛ وَ هَذِهِ الْآیَهُ لِآلِ مُحَمَّدٍ ع إِلَى آخِرِ الْآیَهِ- وَ الْمَهْدِیُّ وَ أَصْحَابُهُ یُمَلِّکُهُمُ اللَّهُ مَشَارِقَ الْأَرْضِ وَ مَغَارِبَهَا. (تفسیر القمی، ج‏۲، ص۸۷)همچنین در فراز دیگری از این زیارت شریف به بحث رجعت اهل‌بیت(ع) در کنار مسئله انتظار اشاره می‌شود، آنجا که امام هادی(ع) فرمود: «وَ مُؤْمِنٌ بِإِیَابِکُمْ مُصَدِّقٌ بِرَجْعَتِکُمْ مُنْتَظِرٌ لِأَمْرِکُمْ مُرْتَقِبٌ لِدَوْلَتِکُم‏؛ معتقد به بازگشت شما و تصدیق‌گر رجعت شما و منتظر امر شما  و در انتظار دولت شما هستم». و در فرازی دیگر می‌خوانیم: «وَ یَکُرُّ فِی رَجْعَتِکُمْ وَ یُمَلَّکُ فِی دَوْلَتِکُمْ وَ یُشَرَّفُ فِی عَافِیَتِکُمْ وَ یُمَکَّنُ فِی أَیَّامِکُم‏؛ مرا از کسانی قرار بده… که در رجعت شما باز می‌گردد، در دولت شما به فرمانروایی رسد و در عافیت شما گرامی گردد و در روزگار شما تمکّن یابد.»این تأکید امام هادی(ع) در زیارت جامعه کبیره بر بحث رجعت، گویای اهمیت این بحث در قاموس اندیشه اسلامی است و منظور از آن، زنده شدن عده‌ای از اموات و شهدا و در اوج ایشان اهل‌بیت عصمت و طهارت(ع) و بازگشت ایشان به دنیا در عصر ظهور امام مهدی(عج) است. هرچند بر اساس شواهد روایی تا قبل از ظهور نیز شاهد رجعت برخی خوبان مثل انبیای الهی هستیم. مسئله رجعت خوبان بشر به قدری اهمیت دارد که امیرالمؤمنین(ع) در روایتی خود را صاحب بازگشت‌های متعدد و یا خود را بانی رجعت‌ها از جانب خداوند معرفی کرده و می‌فرماید: «أَنَا صَاحِبُ‏ الْکَرَّات‏» یعنی من صاحب رجعت‌ها هستم. ماجرای تبعید امام هادی(ع) به شهر نظامی/ چرا امامان پیشین اقدام به بیان معارف زیارت جامعه کبیره نکرده بودند؟معجزه‌ امام هادی (ع) و سوالاتی که هیچگاه پرسیده نشدانتهای‌پیام/