انديشه و نظام سياسي يهود «الگويِ تكوينِ دولت در متون مقدس»
نويسنده: ذبيح الله نعيميان
چکيده:
پژوهش در الگوهاى مختلف تكوين دولت در اديان توحيدى، مى تواند زمينه ساز بحث هاى تطبيقى ميان نظام سياسى اسلام و ديگر دولت هاى دينى باشد. در اين ميان، نوشتار حاضر تلاش كرده است با مطالعه اى در مضامين دينى و تاريخىِ كتاب مقدس، دريابد تكوين دولت يهود، از چه اشكال و انواعى در ادوار مختلف پيش از تكوين مسيحيت كه گزارش هاى كتاب مقدس مربوط به پيش از آن مى باشد برخوردار بوده است و در ادامه دريابد كه تا چه حد مى توان دولت هاى يهودى را دولت دينى دانست.
در اين نوشتار با تكيه بر تعاليم متون مقدس از تاريخ قوم يهود، تلاش شده مواردى كه پادشاهان از جانب خداوند نصب شده اند يا به انتخاب مردم يا بخشى از نخبگان تاثيرگذار يا با تكيه بر سلطه گرى و غلبه و يا از طريق دست نشاندگى به قدرت رسيده اند، به صورت مستند و جزئى از يكديگر تفكيك شوند.
در مجموع، متون مقدس يهوديت با محوريت كتاب مقدس، دولت هاى يهودى را عمدتاً غيرالهى و عرفى دانسته اند و بر اين مطلب دلالت دارند كه تنها برخى از پادشاهان از جانب «يهوه» ـ خداى قوم يهودـ منصوب شده اند و آن موارد نيز از سر اكراه و به اصرار مردم بوده است. از اين رو، همراه با پذيرش درخواست مردم در نصب برخى به عنوان پادشاه، آنان مورد ملامت نيز قرار گرفته اند و بر اين اساس، پادشاهىِ انسان در تقابل با پادشاهىِ خداوند، تلقى شده است و تنها «يهوه» پادشاه قوم يهود است كه از طريق پيامبران خود به راهنمايى مردم مى پردازد.
بنابراين، دينى بودن دولت هاى مختلف بر اساس متون مقدس يهوديت، تنها به معناى حداقلى رعايت فرامين مختلف الهى خواهد بود، بى آنكه، رعايت اين فرامين لزوماً بتواند به معناى مشروعيت دولت ها تلقى شود.
کلیدواژه: حكومت دينى، پادشاهى، انبيا، انتخاب، نصب، دست نشاندگى، غلبه
انديشه و نظام سياسي يهود «الگويِ تكوينِ دولت در متون مقدس»