زي طلبگي: از منش تا سبک زندگي انسان حوزوي
* پژوهشكده مطالعات فرهنگي و اجتماعي
چکیده:
نهاد حوزه علميه يکي از مهم ترين نهادهاي اجتماعي و فرهنگي در جامعه ايراني است. اين نهاد در گذشته متولي آموزش در معناي عام آن بود، اما با تحولات دوران مدرن در جامعه اسلامي ايران، نهاد حوزه به نهاد ديني تقليل پيدا کرد. از گذشته در حوزه هاي علميه براي تربيت طلاب و آداب طلبگي، مجموعه اي از آموزه ها با عنوان زي طلبگي مدنظر بوده است و کتبي براي آن تاليف شده است. اين مقاله به دنبال فهم زي طلبگي و دلالت هاي اجتماعي و فرهنگي آن است. براي اين کار بر رويکرد بورديويي در فهم فضاي اجتماعي، ميدان فرهنگي و ديني و بويژه مفهوم منش تاکيد شده است. داده هاي لازم نيز با کمک روش هاي اسنادي و ميداني جمع آوري شده است.
زي طلبگي مبناي اصلي برساخت منش طلبگي و انسان حوزوي است. اين منش در بنياد خودش مبتني است بر تقابل بنيادين مقدس/نامقدس. در جهان بيني حوزوي، طلبه و روحاني اختصاص به حوزه قدسي و فعاليت هاي ديني دارند. اين اختصاص يافتگي طلبه به امر ديني و قدسي، در رفتارها و کنش هاي زباني، کنش هاي مصرف و هم چنين تکينيک هاي بدن طلاب به خوبي ديده مي شود. در نهايت مي توان گفت که منش طلبگي با سه مولفه تقابل بنيادين مقدس/نامقدس، زيست مناسکي و جماعت واره حوزوي در ميدان فرهنگي و ديني حوزه هاي علميه و فضاهاي مذهبي جامعه ايراني بر ساخته و بازتوليد مي شود.
كليد واژه: زي طلبگي، انسان حوزوي، حوزه علميه، منش طلبگي