ما باید تابآوری مردم را با کمک، حمایت و کم کردن فشار روی آنها زیاد کنیم.
به گزارش ادیان نیوز؛آیتالله سید ابوالحسن نواب در گفتوگو با پایگاه خبری و اطلاع رسانی جماران با تأکید بر لزوم تداوم ایستادگی در برابر آمریکا بر اساس سیره امام خمینی(س)، تسلیم شدن در برابر واشنگتن را بیاثر دانسته و معتقد است ایران همواره اهل گفتوگوی منطقی بوده، اما زیر بار تحمیل نمیرود و در شرایط فعلی نیز آمریکا به دلیل فشارهای فزاینده داخلی و منطقهای توان ادامه تقابل را ندارد.
وی ریشه اصلی نارضایتی جامعه را نه تحریمهای خارجی یا فشارهای اقتصادی، بلکه «تحریمها و سوءمدیریتهای داخلی»، دیوانسالاری ناکارآمد و محدودسازی غیرضروری آزادیها تحت بهانههای امنیتی عنوان میکند؛ لذا راهکار بنیادین ارتقای تابآوری و احیای سرمایه اجتماعی را در افزایش آزادیهای سیاسی و اجتماعی و پیوند واقعی و صادقانه با مردم منطبق بر مشی مردمی حضرت امام میداند.
حدود ۴۰ سال از ارتحال امام گذشته و با این حال به نظر میرسد برخی از ابعاد سیره عملی ایشان هر روز زندهتر از قبل میشود؛ و از جمله این موارد دشمنی با استکبار جهانی و به خصوص آمریکا است. دشمنی آمریکاییها با ما به تعبیر برخی افراد از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ علیه دولت مصدق و به تعبیر دیگر از سال ۱۳۵۸ شروع شد اما امروز این دشمنی شکل دیگری به خود گرفته و عملاً آنها با ما وارد جنگ مستقیم شدهاند.
مشروح گفتوگو با آیتالله سید ابوالحسن نواب را در ادامه میخوانید:
به نظر شما با توجه به سیره عملی حضرت امام چطور میتوانیم در این زمینه پیش برویم که هم منافع ملی ما تأمین و هم کمترین آسیب به مردم وارد شود؟
اگر منظور شما مردم و حکومت است، باید صریح جواب دهید که آیا مردم مثل دهه اول انقلاب با دولت هستند؟ این مردم همان مردمی هستند که در جنگ اول تحمیلی پشت سر امام و انقلاب و کشور آمدند و آن پیروزی را خلق کردند؟ همین تحریم آمریکا در دهه ۶۰ هم بود و ما یک ترقه هم نداشتیم که به سمت صدام پرتاب کنیم، همین تحریمها باعث همه رشد ما شد. همه رشد ما مرهون همین تحریمها است. مردم با این تحریمها مشکل ندارند. اتفاقا مردم کنار حکومت آمدند و از این تحریمها بالاترین استفاده را کردند و کشور را به موقعیت امروزی رساندند. بنابراین مردم از تحریمها گلایهمند نیستند؛ از تحریمهای داخلی گلایهمند هستند. تحریم آمریکا باعث رشد و کمال بود.
من زیاد سفر میروم و حتماً مطلع هستید. اردن در منطقه ما تسلیم آمریکا است؛ مثلاً چه پیشرفتی دارد که ما نداریم؟ اصلاً یک صدم ما هم پیشرفت ندارد. پاکستان همکار با آمریکاست و بمب اتم هم دارد. پیشرفتش مثل ماست؟ جاهای درجه یک آن مثل دهات شماست. پس تسلیم آمریکا بودن چیزی را حل نمیکند و دشمنی با آمریکا هیچ ضرری به مملکت نزده است. دشمنی با آمریکا که از محورهای تفکر حضرت امام بود، رمز اصلی موفقیت و پیروزی ماست.
من چهل سال گذشته تا حالا مرتب به چین رفتهام؛ پکن واقعاً یک دهکوره بود. حالا بروید ببینید چه خبر است؛ آمریکا هم همهرقم دشمنی به آن کرد. همه دشمنان اطرافش را تحریک کرد و الآن هم میکند. همین الآن هم دشمنی به نام چین تایپه یا تایوان وسط آن خلق کرده هر رقم دشمنی هم با آن میکند؛ ژاپن هم به جان آن انداهته و کره جنوبی را هم رقیبش کرده است.
منظورم این است که مشکل ما قطع رابطه با آمریکا نیست. ترک فعل ما چه بود که آمریکا نمیآید با ما صحبت کند؟! یعنی ما باید چه تنازلی در رابطه با آمریکا داشته باشیم؟ چرا آمریکا با ما راه نمیآید؟ باید گفتوگو میکردیم و کردیم؛ الآن هم اعلام آمادگی میکنیم. البته گفتوگوی تحمیلی نمیکنیم؛ که ایشان(ترامپ) دیکته کند و ما بنویسیم.
تمام جنگهای دنیا با گفتوگو تمام شدهاند؟
بله؛ جنگ ما با صدام هم با گفتوگو تمام شد. چرا ما به اسلامآباد رفتیم؟ چرا با اوباما در مورد برجام گفتوگو کردیم؟ همه اینها نشان میدهد که ما اهل گفتوگو هستیم. ولی وقتی طرف مقابل به هیچ منطقی قانع نمیشود، چه کار کنیم؟
یکی از سیاسیون چند ماه پیش در گفتوگو با ما نظرش این بود که دو سال آینده را به هر طریقی بگذرانیم تا دولت ترامپ تمام شود و بتوانیم با دولت بعدی آمریکا گفتوگو کنیم. نظر شما در این خصوص چیست؟
نه، لازم نیست؛ آنها اصلاً حوصلهاش را ندارند. آمریکا حوصله دو سال صبر کردن را ندارد. اگر شما هم حوصله کنید، او حوصله نمیکند. حوصله او سر رفته چون فشارهای داخلی دارد نابودش میکند. توان این را ندارد که بیش از این با گرانی، تورم و قیمت بنزین کنار بیاید. او میخواهد شما را تسلیم و [جنگ را] جمعش کند و شما باید استقامت کنید.
او در بنبست گیر کرده، ولی نمیخواهد به روی خودش بیاورد. ترامپ نتیجه انتخابات را ندید؟! دیگر چه پیامی باید برایش فرستاد؟ یعنی همه تحلیلگران حدس میزدند که مجلس نمایندگان [حزب جمهوریخواه] رأی نمیآورد، ولی کمتر کسی حدس میزد که مجلس سنا هم رأی نیاورد. دفعه قبلی که جمهوریخواهان اکثریت داشتند، اختلاف رأی یکی دو تا بود ولی الآن پنج شش تا شده است. یعنی اختلاف بیشتر از زمان گذشته هم شد. پس پیام را که دریافت کرد و اختلاف در دولتش و بحث برکناری یکی دو تا وزیر هم هست. تازه به این زودی نتیجه انتخابات به مجلس نمیآید و شاید یک ماه طول بکشد.
حالا این آمریکاست که باید تصمیم بگیرد. به نظر من هر چقدر هم عملیات کند، مثلاً هزار تا B52 هم روی یک کشور بریزد، هیچ اتفاقی نمیافتد.
یعنی ما باید منتظر باشیم و ببینیم که آمریکا چه بلایی میخواهد بر سر ما بیاورد؟
نه؛ ما هم در دیپلماسی و هم در جبههها فعالیم؛ ولی آنها چند روز دیگر نفسشان بند میآید. تنگه که در اختیارشان نیست، قیمت بنزین هم که دارد بالا میرود و چیزی هم که گیرشان نمیآید. فشار کشورهای منطقه روی آمریکا زیاد شده؛ قبل از اینکه ما دنبال صلح باشیم، منطقه دنبال صلح هستند، چون همه دارند ضربه میخورند. در پاکستان مردم با گاز زندگی میکنند؛ گاز ندارند. این که شما چند کامیون گاز برای آنها ببرید، دردی را دوا نمیکند. آنها کشتیهای بزرگ الانجی میخواهند.
با توجه به همین آسیبهایی که اشاره داشتید تجاوز آمریکا علیه ایران به کل دنیا وارد کرده است، پیشبینی شما از ادامه این جنگ چیست؟
[دشمنان ما] نمیتوانند ادامه دهند. کسی در این مسائل برنده است که مقاومت کند. ما باید تابآوری مردم را زیاد کنیم؛ با کمک، حمایت و کم کردن فشار روی آنها. این سؤال من را صادقانه جواب دهید. ادارات ما به دلیل اینکه مردم درگیر جنگ هستند، در رفتار خودشان تغییری دادهاند؟! شخص پزشکیان اصلاً تکبر ندارد و تواضع اضافه هم دارد اما بدنه دولت ۴۰۰ – ۳۰۰ ساله و بروکراسی مریضی که ما نمیتوانیم تغییرش دهیم، باید نگاهش تغییر کند.
تابآوری مردم را چطور میتوانیم افزایش دهیم؟
سطح آزادیها باید بالا برود و مردم راحتتر نقد کنند و بتوانند از عملکرد اربابرعیتی دولتمردان انتقاد کنند. چون ممکن است یک وزیری دستش را روی سینهاش بگذارد، ولی اگر راست میگوید، کلمه «مقام عالی» را از جلوی دفترش پاک کند؛ مقام عالی که خداست. شما جلوی هر وزارتخانهای بروید، نوشته است «مقام عالی وزارت»؛ چه کسی این کار اشتباه را کرده؟ کجای دنیا «مقام عالی وزارت» مینویسند؟ شاید جایی مثل افغانستان یا عربستان نوشته باشد؛ والّا هیچ جای دنیا ننوشته «مقام عالی وزارت»؛ نداریم. «دفتر وزیر» داریم. مثلا به دفتر نخستوزیر انگلیس «ساختمان شماره ۱۱ میگویند و درش هم در خیابان باز میشود. با یک دوچرخه در خیابان رد میشوند.
اصلاً یک مراجعهکننده هم خدای نکرده نباید وزیر را ببیند؛ وزیر از در پشتی باید وارد شود و از آسانسور ویژه هم بالا برود.
برای همه وزیران و معاونان سه قوه تمهیدات امنیتی هست و شاید مهمترین توجیهی که برای آن ذکر میکنند هم این است که بالأخره تهدیدات امنیتی هست. نظر شما در این خصوص چیست؟
کلمه «مقام عالی» و رفتارهای ما هم برای تهدید امنیتی است؟! پس چرا کسانی که میخواهند وسط مردم باشند، هستند و طوری هم نمیشوند؟ چهار وزیر خارجه، کشور، اطلاعات و دفاع مورد تهدید هستند؛ که دو نفر آنها را زدند و با بقیه هم کار نداشتند. وزیر خارجه را هم میخواستند بزنند و وزیر کشور را هم به خاطر امنیت شاید تهدید شود؛ ولی بقیه نیستند.
خدا رحمت کند، شهید شمخانی وقتی دبیر شورای عالی امنیت ملی بود، گفت هیچ تهدیدی از سوی مردم برای ما نیست. تهدید اسرائیل که ربطی به دو نفر محافظ و آسانسور ندارد؛ با موشک و پهپاد میزند.
نوع شهادتهایی که ما پس از پیروزی انقلاب اسلامی شاهد بودهایم، متفاوت است. ترور توسط منافقین را هم دیدهایم.
دبیر شورای عالی امنیت ملی میگوید هیچ تهدیدی نیست؛ در دو جنگ اخیر هم دیدیم که یک نفر را هم ترور نکردند. حداقل به کمک اسرائیل میآمدند و دو موردی که اسرائیل خواست ترور کند و نتوانست، آنها کمک میکردند. اینها بهانه است. از مردم جدا بودن بهانه است؛ برای اینکه راحت باشند. از آسانسور بالا بروند، کسی از آنها سؤال نکند، هیچکسی به آنها ایراد نگیرد، هیچکسی نقد نکند و هیچکسی از آنها خواستهای نداشته باشد.
غیر از این «حضور در میان مردم» چه کار دیگری باید انجام شود تا سرمایه اجتماعی بالا برود؟
این یک علامت است؛ ما هزار تا کار باید انجام دهیم که سرمایه اجتماعی برگردد. همه وزیران باید یک دفتر در وزارتخانه خودشان بگذارند و همه ترک فعلهای طول تاریخ – حداقل جمهوری اسلامی – را شناسایی و بررسی کنند و بعد از اینکه برای آنها محرز شد – نمیخواهد اسم کسی را ببرند – ولی اعلام کنند «مردم عزیز! ما میدانیم در طولها این کملطفیها و بیلطفیها به شما شده است»؛ اصلاً حاضر نیستند.
در یک جایی حادثهای اتفاق افتاد و بر رهبری و نظام ثابت شد که آن دستگاه دولتی مقصر بوده است. گفتند عذرخواهی کن؛ گفت من عذرخواهی نمیکنم؛ جایگاهم تضعیف میشود.
در کدامیک از دولتها بوده است؟
من نمیخواهم اسم ببرم؛ یواشیواش روشن میشود. آقای پزشکیان هم از جانب خودش عذرخواهی میکند؛ کمبودهایی که متوجه دولت میداند. این فرهنگ، هنوز فرهنگ نشده است.
مردم در حوادث اخیر نشان دادند که خواهان تغییر جمهوری اسلامی ایران نیستند؛ داخلی و خارجی. غیر از یک عده محدود نوکر پهلوی، بقیه ملت کشور، پرچم و سرود را دوست دارند؛ گلایه هم دارند ولی جمهوری اسلامی را دوست دارند. شما گلایه آنها را برطرف کنید؛ مردم همان مردم دهه ۶۰ میشوند که پای جنگ و کمک امام آمدند و جنگ را تمام کردند.
این گلایهای که شما اشاره میکنید، چقدرش اقتصادی است؟
هیچ؛ شاید ۵ درصد! یعنی گرانیها باعث گلایه مردم نمیشود؛ چون دلیلش را میدانند.
یعنی باید آزادیهای اجتماعی بیشتر شود؟
آزادیهای سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی؛ سرک کشیدن در زندگی مردم و دخالت در زندگی مردم را باید کم کنیم. هرکسی را در این ۴۰ سال بررسی کنید، یک زخمی از یک جایی خورده است. ناحق بیرونش کردهاند، ناحق ماشینش را گرفتهاند؛ بالأخره یک ناحقی اتفاق افتاده و مردم سرد شدهاند. اگر میخواهیم مردم را گرم کنیم و به صحنه برگردانیم، اجتماعات را پرشورتر کنیم و حضور مردم را جدی بگیریم. الآن نصاب حضور مردم بد نیست؛ ولی اگر بخواهیم حداکثریاش کنیم – مثل دهه ۶۰ – میتوانیم.
اگر خدای نکرده مملکت تهدید شود و از مردم خواسته شود، پرشورتر از شب اول هم شرکت میکنند. کسانی که پای کار انقلاب میآیند، پای کار انقلاب هستند و نصابشان هم خوب است؛ ما میخواهیم مثل دهه ۶۰ همه پای کار باشند. اگر همه پای کار باشند، مشکل گرانی و کمبود هم حل میشود. اگر همه پای کار باشند و دلخوری نداشته باشند، احتکار هم حل میشود.
اقداماتی که دولت آقای پزشکیان در حوزههای مختلف از جمله آزادیهای اجتماعی و توزیع کالابرگ انجام داده، چقدر در به میدان آوردن مردم و افزایش سرمایه اجتماعی کمک کرده است؟
تا حالا که ایشان سرمایه اجتماعی را بالا برده و با رفتار خودش نگذاشته مردم بیشتر از دولت فاصله بگیرند. کلمات را دقت کنید؛ فاصله داشتهاند، بیشتر نشود. ایشان نگذاشته کسی با دولت فاصله بگیرد و تا توانسته جذب کرده؛ فرهنگش هم فرهنگ جذب است. ولی دست ایشان باز نیست.
چرا؟ «دست رئیس جمهور باز نیست» یعنی چه؟
اینترنت؛ یک شورای عالی فضای مجازی هست که دخالت میکند و نمیگذارد رئیس جمهور تصمیم بگیرد. باید شوراها محدودیت خودشان را تعریف کنند. در کشور ما بهانهها برای انجام دادن و انجام ندادن، زیاد است؛ این بهانهها باید تمام شود. یک شبحی به نام «امنیت» درست کردهایم که واقعیت هم ندارد. وزارت اطلاعات و اطلاعات سپاه اینقدر ترسناک نیستند. ولی ابزاری شده در دست هرکسی میخواهد کاری نکند؛ «از بالا گفتهاند». این «بالا» را تفسیر کنید. هیچ وزیر و وکیلی تصمیم نمیگیرد؛ میگوییم چرا؟ [جواب میدهند] «از بالا گفتهاند». چماقی به نام «بالا» بر سر ملت نگه داشتهایم و من چون مملکت را میشناسم، میدانم ۱۰ درصدش هم واقعی نیست؛ بیعرضگی و عدم تصمیم است ولی ما برای اینکه مردم را اذیت کنیم، میگوییم «بالا»؛ راحت، یک کلمه است.
در جمهوری اسلامی ایران بین دولتها و رئیس دولتها فاصله زیاد است؛ چون دولتها حزبی نیستند. حزبی که باشند، از پایین با یک جریان فکری حرکت میکنند و یک نفر را انتخاب میکنند و رئیس جمهور میشود. یکی از خودشان را انتخاب میکنند که با این تفکر رشد کرده است. در جمهوری اسلامی ایران، فصل وزارتخانهها که میشود، سعی میکنند از این طرف و آن طرف جمع کنند.