چکیده:
آينده بشر و پايان تاريخ، ذهن بشر را به خود مشغول کرده است. اين حادثه در چه زماني و چگونه اتفاق خواهد افتاد و نقش انسان ها در آن حادثه جهاني چيست؟ گرايش به جبر و اختيار، دو گرايش مهم درباره نقش انسان ها در آن حادثه است. از بررسي آيات قرآن و روايات اسلامي و انديشه کلامي شيعه برمي آيد که انسان در رفتارش موجودي مختار و مسوول است.
بنابراين، بايد در برابر عمل کرد خود و حوادث جامعه، احساس مسووليت کرد و پاسخ گو بود. هيچ تحولي در زندگي انسان و جامعه بشري بدون خواست و تلاش انسان به وقوع نخواهد پيوست. ظهور منجي نيز پديده اي به شمار مي رود که بناست در جامعه بشري اتفاق افتد و از اين قاعده مستثنا نيست. تا جامعه جهاني براي آن تحول آماده نشود و انسان هاي فداکار مقدمات آن را ايجاد نکنند، آن تحول اتفاق نخواهد افتاد.
كليد واژه: آخر الزمان، اختياري بودن ظهور، منجي، تلاش انسان ها، غيبت