وضعیت سوريه در سال جديد ميلادي

اما در سوريه كه نزديك به چهارسال است بحران و جنگ در آن ادامه دارد،
بنابرگزارش كميسيون حقوق بشر سازمان ملل، تنها در يك سال گذشته 75 هزار نفر
از مردم عادي جان خود را در انفجار‌ها و جنگ داخلي از دست داده‌اند. در
همين گزارش آماري آمده است، در طي سه سال جنگ بيش از 250 هزار نفر كشته و
نزديك به 3 ميليون نفر از شهروندان سوريه آواره شده‌اند! جنگ كثيف در سوريه
همچنان ادامه دارد و اگر بحران داعش در عراق و يا طالبان در افغانستان راه
حل دروني و داخلي داشته باشد، اكنون اغلب تحليلگران سياسي بر اين باورند
كه جنگ در سوريه راه حل داخلي ندارد و تنها با توافق قدرت‌هاي خارجي به
خصوص مسكو ـ واشنگتن و برخي از دولت‌هاي منطقه‌اي مي‌تواند پايان پذيرد.
دورنماي بحران سوريه را در سال جديد ميلادي مي‌توان چنين ديد:

1ـ غرب (آمريكا و متحدان اروپايي او) دو سياست را موازي يكديگر ادامه
مي‌دهند. از يك طرف شعار يافتن راه حل سياسي براي پايان بخشيدن به بحران
سوريه را مي‌دهند. از طرف ديگر، همزمان از گروه‌هاي تروريستي مسلح حمايت
مي‌كنند و به آنان امكانات مالي و تسليحاتي و مشاوره‌هاي نظامي براي ادامه
جنگ مي‌رسانند. در منطقه نيز، حاكمان سعودي و قطر با كمك‌هاي مالي و
تسليحاتي خود در راستاي سياست جنگي آمريكا در سوريه حركت مي‌كنند.

وزير خارجه سوريه گفت: «آمريكا و انگليس با همراهي تركيه و چند كشور
عربي موتور جنگي معارضان مسلح عليه دولت سوريه را روشن نگه مي‌دارند.
پايگاه‌هاي نظامي متعددي را براي آموزش در تركيه، قطر، اردن و اسرائيل
سامان داده‌‌اند. گروه‌هاي مسلح تروريستي در سوريه هيچ‌ نگراني و كمبود
مالي ـ تداركاتي براي دريافت سلاح‌هاي جنگي ندارند.

دولت صهيونيستي اسرائيل رسماً اعلام كرد كه مجروحان جنگي از تروريست‌هاي
گروه «النصره» و «داعش» را در بيمارستان‌هاي خود مي‌پذيرد تا مداوا شوند و
بار ديگر به صحنه جنگ با دولت بشار اسد بروند. سياست دولت اوباما،
زمان‌پذيرسازي جنگ در سوريه است، اما اين سياست با مشكلاتي نيز مواجه شده
است.

مشكل اول، ارتش ملي سوريه و نيروهاي مردمي است كه سازمان نظامي
يافته‌اند. بعد از نزديك به چهار سال از ادامه جنگ در سوريه، اين نيروها سد
محكم نظامي در برابر همه گروه‌هاي تروريستي مسلح شده‌اند و ابتكار عمل را
در ميدان جنگ در اختيار گرفته‌اند. شكست پي در پي گروه‌هاي تروريستي در
سوريه چنان شده است كه در يك سال گذشته هيچ موفقيت چشم‌گيري به دست
نياورده‌اند و مدام در ميدان جنگ شكست مي‌خورند، اگرچه امواج تخريبي آنها
در انفجارها و عمليات انتحاري همچنان ادامه دارد.

دولت اوباما به اين نتيجه رسيده است كه بحران سوريه راه‌حل نظامي ندارد.
همين برداشت را معارضان سياسي سوريه و اغلب دولت‌هاي عربي منطقه هم دارند.
جستجو براي يافتن راه‌حل سياسي براي بحران سوريه دستور كار براي سال جديد
ميلادي (2015) شده است.

2 ـ مسير يافتن راه حل سياسي براي بحران سوريه با توافق واشنگتن و مسكو
به پيشنهاد تشكيل نشست مذاكره دو طرف، دولت سوريه و مخالفان سياسي در مسكو
رسيده است. قرار است اين نشست تا چند هفته آينده صورت پذيرد. دولت بشار اسد
از اين پيشنهاد استقبال كرده است اما اختلاف نظر در ميان شخصيت‌هاي سياسي
معارض و گروهي كه «تشكل ملي» سوريه نام گرفته همچنان باقي است. سياست‌هاي
اردوغان رئيس جمهور تركيه كه آتش جنگ را شعله‌ور نگه داشته به ديوار و
بن‌بست خورده است. اردوغان هنوز نمي‌خواهد درباره سياست‌هاي غلط خود در
سوريه تجديد نظر كند، در حاليكه در داخل تركيه نيز با مشكلات فراواني ناشي
از سياست جنگي خود مواجه شده است.

نشست مسكو اگرچه مي‌تواند آغاز خوبي براي، يافتن راه‌حل سياسي بحران
سياسي باشد. اما دو نظر درباره آن وجود دارد. اول، سياست دوگانه آمريكا،
اسرائيل درباره خاورميانه. به‌خصوص در بحران عراق و سوريه كه مانع دست‌يابي
به نتيجه سياسي در نشست مسكو خواهد شد. دوم، اختلاف در ميان مخالفان دولت
سوريه چنان است كه قدرت تعيين‌كننده‌اي در پذيرش راه‌حل سياسي ندارند. در
اين ميان تشكل‌هاي تروريستي چنان گسترده و پيچيده شده‌اند كه غربي‌ها
مي‌گويند حداقل تا ده‌سال آينده جنگ در عراق و سوريه ادامه خواهد داشت.

3 ـ برخي از محافل سياسي غرب و مخالفان سياسي دولت سوريه كه در تشكل
معارضين ملي سوريه عضويت دارند، تجزيه سوريه را راهكار پايان بخشيدن به
بحران جنگ مي‌دانند. در اين تجزيه به دو منطقه «سني» يا هواداران سنتي
اخوان المسلمين و قوميت‌هاي مخالف بشاراسد و بخش ديگر، علوي‌ها نظر
مي‌دهند. تجزيه سوريه اگرچه در نگاه برخي، اينجا و آنجا مطرح مي‌گردد، اما
در عمل زمينه مناسب در درون اين كشور ندارد.

مردم سوريه خسته از جنگ، كشتار و تخريب كشور خود، جايگزيني براي دولت
مستقر نمي‌بينند. براي مردم سوريه مخالف يا موافق بشاراسد بودن، ثانوي شده
است، آنها مي‌بينند كه در صورت سقوط دولت مستقر، جهنم جنگ و خون‌ريزي در
سوريه گسترده‌تر و عميق‌تر خواهد شد. اگر نشست مسكو براي يافتن راه‌حل
سياسي بحران سوريه نتيجه‌اي بدهد، آغاز سال جديد ميلادي، نقطه عطف براي
پايان بخشيدن به بحران و جنگ چهارساله در اين كشور خواهد بود.

منبع : شفقنا