چکيده :
جريان نومعتزله، يکي از جريانهاي مهم کلامي در جهان اسلام است. اين جريان، خاستگاه خود را در آراي معتزليان قديم ميجويد و به دنبال تجديد بناي معرفتي اسلام بر پاية عقلگرايي است. هدف اين مقاله، بررسي عوامل شکلگيري جريان نومعتزله در جهان اسلام، نقاط اشتراک و افتراق ميان جريان کلامي نومعتزله با مکتب معتزله و نقد و بررسي اجمالي مباني نظري و ديدگاههاي کلامي طرفداران اين جريان فکري است.
در تأليف اين مقاله، به آثار انديشمندان متعلق به جريان فکري نومعتزله و برخي پژوهشهايي که در زمينة معرفي برخي نومعتزليان و نقد و بررسي آراي آنها انجام شده، مراجعه کردهايم. بر پاية اين بررسيها، به تقسيم جريان نومعتزله به نومعتزليان کشورهاي عربي، نومعتزليان شبهقاره هند و نومعتزليان ايران پرداختهايم و نشان دادهايم که آنها بر احياي جريان معتزله در جهان اسلام اصرار دارند و عدهاي نيز براي توجيه ديدگاههايشان، آنها را در راستاي آراي انديشمندان معتزله قديم معرفي کردهاند.
کليدواژه : نومعتزله، معتزله، تفسير بياني.