نویسندگان : نقي غياثي – محمدجواد هراتيچکيده :«فتنه» در نهج‌البلاغه به معناي «آزمايش الهي» است كه يكى از ضرورت‌هاى محرك بشر براي پيشرفت و موجب تحريك احساس حق‏ جويى و حق‌يابى مى‌باشد. اين واژه به معناي «دورشدن جامعه از دين، و حاكميت ارزش‌هاي غير الهي بر جامعه» نيز مي‌آيد؛ چنان‌که از اوضاع حاكم بر عصر […]

نویسندگان : نقي غياثي – محمدجواد هراتي

چکيده :

«فتنه» در نهج‌البلاغه به معناي «آزمايش الهي» است كه يكى از ضرورت‌هاى محرك بشر براي پيشرفت و موجب تحريك احساس حق‏ جويى و حق‌يابى مى‌باشد. اين واژه به معناي «دورشدن جامعه از دين، و حاكميت ارزش‌هاي غير الهي بر جامعه» نيز مي‌آيد؛ چنان‌که از اوضاع حاكم بر عصر جاهليت به عنوان فتنه ياد شده است؛ اما بيشترين مطالب نهج‌البلاغه درباره فتنه، مربوط به رويدادهايي است كه جنبه آشوب دارد و توسط هواپرستان و بدعت‏گذاران در دين با آميختن حق و باطل پديدار مي‌شود.
امام علي(ع) شكل گرفتن فتنه را پنهاني، و رشد آن را سريع مي‌داند. ضمن تبيين ماهيت فتنه و آشكار ساختن ابعاد مختلف آن، داشتن بصيرت، وانهادن عداوت و نفرت از يكديگر، ترك فخرفروشي، پرهيز از اقدام نابه‌هنگام، حفظ هشياري و با احتياط قدم برداشتن، پرهيز از مستى‌هاى نعمت، پيروي از رهبري صالح، و راست‌گويي رهبران با مردم را از عوامل مصون ماندن جامعه‌ها از آفت‌هاي فتنه‌ها معرفي مي‌كند.

كليد واژه : فتنه، حق، باطل، هواي نفس، غوغاسالاري، بصيرت.