جاهليت و مدنيت در نهجالبلاغه
چکيده :
جاهليت و مدنيت از مباحث جدي و گسترده در سراسر نهجالبلاغه است؛ زيرا زدودن جاهليت و نمودهاي آن از مناسبات انساني و تحقق مدنيت و شاخصهايش در زندگي از راهبردهاي امام علي(ع)، به تبع پيامبر اکرم(ص) است.
مقاله حاضر به روش «توصيفِ تقابل شاخصها» و براساس «حديث جنود عقل و جهل» که الگويي گويا در تصوير جاهليت و مدنيت است، در مقام بررسي و تحليل شاخصهاي جاهليت و مدنيت در نهجالبلاغه، به پنج شاخص اصلي «بيارزشي انسان و دگرگوني ارزشهاي انساني، گرانقدري انسان و برپايي ارزشهاي انساني»، «عصبيت و خشونتورزي، ملايمت و رفقگرايي»، «حريمشکني و تجاوزگري، حرمتباني و حقوقمداري»، «خودکامگي، مردمسالاري» و «جنگطلبي و خونريزي، صلحگرايي و مسالمتجويي» توجه ميکند.
امام علي(ع) با شاخصهاي جاهليت به شدت مبارزه کرده است و براي تحقق شاخصهاي مدنيت، سخت کوشیده است.
كليد واژه : رفق و مدارا، حقوقمداري، خودکامگي، مردمسالاري، جنگطلبی، مدنیت، عصبيت، ارزشهاي انساني.