چكيده :
از موضوعات مهم در مسأله معاد، خلود كفار در جهنم با توجه به رحمت بيپايان الاهي است که از يكسو ظاهر آيات قرآن و روايات بر آن تصريح دارند و از سوي ديگر، ادله عقلي و مكاشفات عرفاني، ايدههايي دیگری را مطرح ميكنند. در اين مقاله، بعد از طرح اهم دلايل مخالفان و موافقان خواهيم ديد كه صدرالمتألهين ديدگاه خود را با طرح نظريه تغيير سرشتِ نوعي كافران، بهسوي جمع نظرات ملهم از قرآن، برهان و عرفان معطوف كرده است.
او در پايان با يك مكاشفه عرفاني اندكي به ديدگاه اهل خلود متمايل شده است؛ ليكن بهنظر ميرسد هم راه عقل و هم راه عرفان در اين زمينه، امكان حل مشكل را ندارند و تنها بايد با تمسك به آيات و روايات مسأله را حل كرد.
كليد واژه : معاد، عذاب، خلود، رحمت، طبيعت نوعي.