چکيده :
دعا از سه منظر فيلسوفانه، تجربهگرايانه و عارفانه ميتواند مورد توجه قرار بگيرد و در هر بُعدي، ويژگيهاي خاص خود را دارد. دعاي عارفانه زيباست؛ زيرا گفتگو هدف است و نتيجهمحور نيست و لذتبخش بودن آن به خاطر اذن خداست.
دعا از ميزان فهم انسان به مقام خداوندي متأثر است و ميتواند در مرتبه تاجرانه به معناي رابطه عادي با خدا و در مرتبه عارفانه (تجلي افعالي، صفاتي و ذاتي) تحقق يابد. در تجلي افعالي، انسان خواستههاي مادي را در پرتو لذت گفتوگو با خداوند ميبيند، اما در مرتبه تجلي صفاتي و ذاتي خواستههاي او فراتر از عالم ماده است.
قرآن بحث دعا را چندگونه مطرح ميکند که عبارتند از: ارزش دعا، تشويق به دعا کردن، نحوه پذيرش دعا و انواع خواستههاي انسان، تفسير عرفاني اين آيات بر اين مبناست که کمال انسان در دعا اين است که نفس گفتوگو و خواستن از او را لذتبخش بداند و آنچه را از خدا ميخواهد، تابع لذت گفتوگو باشد.
كليد واژه: دعاي قرآني، ابعاد دعا، مراتب دعا، تفسير عرفاني.