بررسي تطبيقي جبر و اختيار از منظر امام خميني(ره) و فخر رازي

چكيده:
امام خميني و فخر رازي دو تن از انديشمنداني هستند كه هريك با رويكردي ويژه و اصول كلامي متفاوت مسئلة جبر و اختيار را بررسي كرده‌اند و آرايي متفاوت را ارائه داده‌اند. فخر رازي كه تبحّر و مهارتي ويژه در قلمرو كلام دارد، با رويكرد كلامي اشعري، به جبر تمايل دارد؛ بيشتر به نقل استناد مي‌كند و از براهين عقلي، كمتر بهره مي‌جويد؛ از سوي ديگر امام خميني، به‌دليل اهميتي كه براي اين مسئله قايل بوده، در مقام متكلمي شيعي، كوشيده است كه ابعاد گوناگون اين مسئله را تبيين و تحليل كند و ريشه‌هاي فلسفي ـ كلامي و روايي آن را پي بگيرد.
ارائة ديدگاه متعادل‌تر از جبر و اختيار از سوي امام(ره) كه همان امر بين الأمرين است، بنابر اصول اعتقادي و مباني عرفاني او و با رويكرد عقلي و نقلي به اثبات مي‌رسد. نوع تحقيق در اين مقاله توسعه‌اي و روش انجام آن به صورت اسنادي و توصيفي با تأكيد بر تحليل محتواست.

كليدواژه: جبر، اختيار، تفويض، امر بين الأمرين، ‌امام خميني، فخر رازي.