نویسندگان: فاطمه خان‌صنمي – شعبان‌علي خان‌صنمي چکيده : به‌دليل بي‌ضابطه و سليقه‌اي بودن مفهوم اجتهاد و کاربرد آن در ميان اهل‌سنت، به‌اضافه علل و اسباب ديگر، پراکندگي آرا و مذاهب فقهي بسياري به‌وجود آمد. از بين ده‌ها مذهب فقهي موجود (138 مذهب) در قرون دوم و سوم هجري که مورد تقليد مردم قرار گرفته بود، […]

نویسندگان: فاطمه خان‌صنمي – شعبان‌علي خان‌صنمي
چکيده :
به‌دليل بي‌ضابطه و سليقه‌اي بودن مفهوم اجتهاد و کاربرد آن در ميان اهل‌سنت، به‌اضافه علل و اسباب ديگر، پراکندگي آرا و مذاهب فقهي بسياري به‌وجود آمد. از بين ده‌ها مذهب فقهي موجود (138 مذهب) در قرون دوم و سوم هجري که مورد تقليد مردم قرار گرفته بود، تنها چهار مذهب حنفي، مالکي، شافعي و حنبلي به رسميت شناخته و بقيه مذاهب به دست فراموشي سپرده شد.
اينکه چنين پديده‌اي در چه برهه‌اي از زمان به‌وقوع پيوست، به درستي معلوم نيست. محدوده زماني اين پديده در کلمات مورخان از قرن سوم تا قرن هفتم امتداد يافته است. اين پژوهش که سعي کرده ضمن نقد و بررسي آرا، از زمان و تاريخ حصر مذاهب يادشده خبر گيرد، در ميان اقوال و آراي گوناگون، به جمع‌بندي چهار نظريه دست يافت که در اين ميان قول چهارم، يعني قرن هفتم به واقع نزديک‌تر مي‌نمود.
کلیدواژه: تقليد، حصر، مذاهب اسلامي، تاريخ فقه.