چکيده :
قضا و قدر و بهتبع آن جبر و اختيار، بهدليل پيچيدگيهايي که دارد، همواره و به دلايل گوناگون مورد سوء استفاده قرار گرفته است. از تفکرات رايج در دوره بنياميه، جبرگرايي ميباشد که در سخنان و نامههاي حکومتي آن دوران نمود روشني دارد.
نوشتار حاضر نقشآفريني بنياميه يا عدم آن را در توسعه نظريه جبر، با رويکرد تأثير امراي بنياميه بررسي ميکند و اقوال بعضي خلفاي بنياميه بهصورت مجزا بررسي ميشود. شيوه کار براساس جمعآوري شواهد متعدد تاريخي از کتابهاي معتبر و تحليل مختصر هريک و نتيجهگيري از آنها استوار ميباشد. اين پژوهش در نهايت به اين نتيجه ميرسد که امراي بنياميه به صورت مستقيم و يا غيرمستقيم در ترويج اين نظريه نقش داشتهاند.
کلیدواژه : بنياميه، امراي بنياميه، حکومت بنياميه، قضا و قدر، جبر و اختيار، نظريه جبر، جامعه اسلامي.