موانع و عوامل تحول در فقه سياسى برداشتى از نظرات حضرت آيةالله خامنه اى

نویسنده: سيد سجاد ايزدهى

با توجه به ديدگاه هاى حضرت آيةاللّه خامنه اى، معلوم مى گردد كه محدودشدن فقه شيعه در حوزهء فقه فردى، بيش از هر عامل ديگرى به شرايط و عوامل زمانه، مستند است. موانع ركود فقه در حوزهء سياست و اجتماع در ادوار سابق عبارتند از: عدم دسترسى به قدرت و حكومت، در اقليت بودن شيعه، عدم پرسش حكومت ها از فقيهان، اقتضاى ضرورت زمانه، عدم طرح مسائل حكومتى و سياسى، نااميدى فقيهان از ادارهء حكومتى شيعى، رواج تفكر جدايى دين از سياست و عدم رواج انديشهء حاكميت اسلام.

در مقابل، شرايط مؤثر در تحول فقه سياسى را مى توان اين گونه برشمرد: تحول در نگرش، تحول در روش، شناخت شرايط و مسائل جامعه، تحول در انتظارات، تعامل فقاهت و سياست، تحول در موضوع شناسى و تخصصى شدن فقه. بديهى است تنها در صورتى كه مؤلفه هاى تحوّل زا – كه بخشى از آنها مورد اشاره قرار گرفت – مورد عنايت مجامع فقهى قرار گيرد، فقه به صورت عام و فقه سياسى به صورت خاص، تحوّل يافته و علاوه بر اينكه مسائل نوظهور به صورت صحيح مورد استنباط قرار خواهد گرفت، ابواب بسيارى در حوزهء فقه باز خواهد شد كه زمينه ساز تحوّل بيش از پيش را فراهم خواهد آورد.

کلیدواژه: فقه سياسى، تحول، مقام معظم رهبرى، عوامل تحول، موانع تحول