تاريخ از دو منظر تفكر ديني و تفكر مادي

چكيده:
از آنجا كه تاريخ بستر پرورش و رشد انسان مي‌باشد، يكي از منابع مهم هويت او تلقي مي‌شود. اينكه با چه رويكردي به تاريخ بنگريم، نتايج متفاوتي از آن دريافت مي‌كنيم. رويكرد ديني و رويكرد مادي، دو نگرش كلي و اساسي به تاريخ هستند كه تفاوت‌هاي مهمي دارند. از منظر ديني، عوامل معنوي، قدسي و غيبي در كنار عوامل مادي و محسوس و بلكه بيشتر از آنها در سرنوشت و جهت‌گيري كلان تاريخ تأثيرگذار هستند.
اما از منظر مادي، تاريخ، داراي سيري جبري و اعتباري اندك در گزارش از واقعيت، و صرفاً قابل تحليل با ابزار تجربي و مادي است، بر اساس اين ديدگاه، نظم تاريخي صرفاً زماني است و نهايتاً عبرت‌آموزي اندكي دارد. در اين نوشته، تلاش شده تا اين تفاوت‌ها مدلل شوند.

كليد واژه‌: تاريخ ديني (قدسي)، تاريخ مادي، غيب، عبرت، هويت، تكامل، نظم و انسان.