بررسي تاريخي سهم زبان فارسي در فرهنگ مسلمانان چين از آغاز تاکنون
چکيده:
پس از چند سده، حضور پراکنده بازرگانان مسلمان در شهرهاي جنوبي، جنوب شرقي و شرقي چين و همزمان با لشکرکشي مغولان به شرق و پايهگذاري دودمان مغولي يوان، تعداد زيادي از مسلمانان منطقه آسياي مرکزي و غربي به چين مهاجرت کردند که در ميان آنها، ايرانيها و فارسيزبانها سهم قابل توجهي داشتند. از اينرو فارسي در اين دوره، يکي از سه زبان رسمي چين و اولين زبان رايج ميان مسلمانان مهاجر به چين گرديد.
پس از فروپاشي حکومت مغولان و لزوم يادگيري زبان چيني براي مراوده با ساير مردم، زبان فارسي کمکم از زبان روزمره مسلمانان کنار گذارده شد اما به دنبال برپايي نظام آموزشي علوم ديني، جايگاه زبان فارسي در مساجد و کلاسهاي درسي علوم ديني به قوت خود باقي ماند. همچنين با ورود تصوف به چين، متون فارسي به اندازه قابل توجهي گسترش يافت.
در سده نوزدهم و نيمه اول سده بيستم، بانوان مسلمان با استفاده از کتابهاي درسي فارسي به زبان و ادبيات فارسي در فرهنگ مسلمانان چين، رونقي دوباره بخشيدند. در سده بيستم اتفاقهايي رخ داد که سبب شد زبان فارسي تا ميزان قابل توجهي از فرهنگ مسلمانان چين کنار گذاشته شود که در اين ميان ميتوان به سرمايهگذاري کشورهاي عربي براي جلب نظر دانشپژوهان مسلمان چيني و تلاش براي آموزش زبان و فرهنگ عربي اشاره کرد.
کليدواژه: مسلمانان قوم خويي؛ دودمان مغولي يوان؛ نظام آموزشي علوم ديني؛ تصوف؛ نسخ خطي؛ زبان فارسي