بررسي نقش و کارکرد طريقتهاي صوفي در امپراتوري عثماني با تأکيد بر طريقت بکتاشيه
چكيده:
اميرنشين عثماني براي تثبيت و حفظ قدرت خود، تحولات مهمي را پشت سر گذاشت. در اين پروسة حفظ قدرت، عواملي چند نقش داشتند که توجه به دراويش و طريقتهاي صوفي و بهرهگيري از نفوذ و قدرت آنان، به ويژه طريقت بکتاشيه، از عوامل مهم بود. طريقت بکتاشيه منسوب به حاج بکتاش ولي، از فرقههاي مهم و تأثيرگذار در تاريخ امپراتوري عثماني است که زمينههاي پيدايش آن به قرن هفتم هجري در آسياي صغير برميگردد.
اين طريقت که بر اساس نهضت باباييه در آسياي صغير پايهگذاري شد، توانست از طريق پيوند با سازمان نظامي ينيچري، نفوذ خود را در سلاطين عثماني گسترش داده و چندين قرن در تحولات سياسي ـ مذهبي امپراتوري عثماني نقش داشته باشد.
در اين مقاله سعي شده است تا علل توجه سلاطين عثماني به طريقتهاي صوفي، به ويژه بکتاشيه، زمينههاي پيدايش بکتاشيه و چگونگي ورود و نقش آنان در مناسبات سياسي- مذهبي امپراتوري عثماني بررسي شود.
کليدواژه: امپراتوري عثماني، تصوف، حاجي بکتاش ولي، بکتاشيه، ينيچري، آسياي صغير، آناطولي.