اروپا سیاست خارجی خود را به آمریکا برونسپاری کرده است
دکتر حسن قشقاوی بیان کرد؛
از ابتدا با مذاکرات مخالف بودم زیرا آمریکا قصدی برای مذاکره نداشت. چراکه اگر کسی قصد مذاکره داشته باشد یک فرد بنگاهی را به مذاکره نمیفرستد.
به گزارش ادیان نیوز؛دکتر حسن قشقاوی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی و سفیر اسبق ایران در اسپانیا، سوئد و قزاقستان، در وبینار تخصصی ـ تحلیلی «رهبری سوم؛ اقتدار ملی و نقشآفرینی ایران در نظم نوین جهانی» تلاش کرد تا با نگاهی تاریخی و تحلیلی، جایگاه تمدنی ایران و ظرفیتهای دیپلماسی جمهوری اسلامی را در آستانه شکلگیری نظم نوین جهانی واکاوی کند.
اندلس؛ روایتگر امت وسطا و گفتوگوی ادیان
دکتر قشقاوی سخنان خود را با تأکید بر آیه «جَعَلْنَاکُمْ أُمَّهً وَسَطًا» ( شما را امتی میانه قرار دادیم) آغاز کرد و گفت: «حضور دانشگاه ادیان و مذاهب که کانون همزیستی ادیان و مذاهب است، مرا به یاد آندلس انداخت؛ سرزمینی که قرنها الگوی تحملپذیری (تولرانس) میان مسلمانان، مسیحیان و یهودیان بود.»
وی با اشاره به فتح اندلس به دست طارقبنزیاد در سالهای پایانی قرن اول هجری، افزود: «اسلام در اندلس نه با زور، بلکه با منطق امت وسطا گسترش یافت و توانست قبایل بربر شمال آفریقا و ساکنان بومی شبهجزیره ایبری را جذب کند. آنچه بعدها به رنسانس اروپا انجامید، مدیون ترجمههای آثار ایرانی و اسلامی در اندلس بود؛ آثاری که از بیتالحکمه مأمون به قرطبه میرسید.»
سفیر اسبق ایران در اسپانیا با اشاره به پیوندهای عمیق فرهنگی و دینی ایران و اندلس، گفت: «به نقل قوی تاریخی، مادر امام رضا (ع) و حضرت معصومه (س) اهل منطقه مورسیه در اندلس بودند. این نشان میدهد که پیوند ایران و اسپانیا فقط سیاسی نبوده، بلکه ریشه در نسبتهای معنوی و علمی دارد.»
وی در ادامه به تبادلات فکری میان اندیشمندان ایرانی و اندلسی اشاره کرد و گفت: «کتاب “تهافت الفلاسفه” امام محمد غزالی در طوس نوشته شد و به دست ابنرشد اندلسی -که هموطن مادر امام رضا(ع) بود- رسید. ابنرشد در پاسخ، “تهافت التهافت” را نوشت و فلسفه ارسطو را از نو تفسیر کرد. بعدها محییالدین عربی، شاگرد مکتب ابنرشد، کتاب “فصوص الحکم” را نوشت که امام راحل (ره) نیز به آن استناد داشت. این زنجیره نشان میدهد که تمدن اسلامی هیچگاه از گفتگو با عقل و عرفان هراس نداشته است.»
از سقوط اندلس تا سیطره کلیسا و استعمار نوین
دکتر قشقاوی با اشاره به علل افول تمدن اسلامی در اندلس، گفت: «اختلافات ملوکالطوایفی، تزریق فرهنگ سکولار، رواج شراب و هوسرانی، و توطئههای کلیسای کاتولیک که با حمایت روم شرقی و غربی همراه بود، باعث شد پس از ۸۰۰ سال، تمدن اسلامی در اندلس فروبپاشد. معماری، موسیقی و کتابخانههای اسلامی نابود شد، اما هنوز در شهرهایی مثل قرطبه (کردووا) و غرناطه (گرانادا) میتوان همزیستی مسجد و کلیسا را در یک بنا دید: این نشاندهنده عمق تأثیر اسلام بر هویت اروپای جنوبی است.»
وی افزود: «پس از سقوط اندلس، استعمار اسپانیا در قرن ۱۶ شکل گرفت و امریکای لاتین فتح شد. امروز اسپانیا میان دو جریان چپِ جمهوریخواه و راستِ کاتولیکِ سلطنتطلب دستبهگریبان است. فرانکو در اواخر عمر، خوان کارلوس را به عنوان پادشاه معرفی کرد و اکنون فیلیپه ششم بر تخت است – همان کسی که من هشت یا نه بار با او دیدار و گفتگو داشتم.»
اروپا فاقد سیاست خارجی مستقل
یکی از بخشهای مهم سخنرانی دکتر قشقاوی، تحلیل وضعیت سیاست خارجی اروپا بر اساس مشاهدات میدانی او در مادرید بود. وی گفت: «در اولین روز تقدیم استوارنامه به پادشاه اسپانیا، ایشان از من نظر خواستند درباره تحولات ونزوئلا. به ایشان گفتم: شما دنبال دموکراسی هستید، اما ترامپ دنبال “آمریکاکراسی” است. آمریکا هرگز دموکراسی را در امریکای لاتین نهادینه نکرده، بلکه همواره کودتاها را سازماندهی کرده است.»
این دیپلمات باسابقه با صراحت افزود: «اروپا امروز فاقد سیاست خارجی مستقل است. در دانشگاه دفاع ملی مادرید، در جمع افسران ناتو از شش کشور گفتم که اروپا سیاست خارجی خود را به آمریکا برونسپاری کرده است. وزیر خارجه اسپانیا در پاسخ گفتند: مگر ما احزاب مختلف نداریم؟ گفتم: بله، اما وزارت خارجه شما حزبی شده است، در حالی که وزارت خارجه روسیه با آقای لاوروف ۴۰ سال و وزارت خارجه چین با ثبات عمل میکند. در اروپا، وزارت خارجه به عنوان باج حزبی بین راست و چپ تقسیم میشود؛ یک روز وزیر از حزب سبز آلمان است، روز دیگر از حزب مردم اسپانیا. دیپلماسی حرفهای ندارید.»
پیشبینی جنگ اوکراین و شکست استراتژی غرب
دکتر قشقاوی با اشاره به پیشبینیهای دقیق خود که در دانشگاه دفاع ملی مادرید ثبت شده است، گفت: «من یک سال قبل از جنگ اوکراین، در جمع افسران ناتو گفتم که اگر به دنبال جذب اوکراین هستید، اول اقتصاد آن را جذب کنید. اما با سه سال کرونا و فرسایش اقتصادی، اروپا توان رویارویی با روسیه را ندارد. کسینجر و فوکویاما نیز گفتند نباید وارد جنگ شد. اروپا حریف روسیه نمیشود. این پیشبینی من در نوارهای دانشگاه دفاع مادرید موجود است، همانطور که پیشبینی کردم طالبان پس از ۲۰ سال دوباره در کابل حاکم خواهد شد.»
وی افزود: «نتیجه امروز روشن است: جنگ اوکراین به باتلاقی برای اروپا و آمریکا تبدیل شده و نشان داد که نظم تکقطبی به پایان رسیده است.»
وی، تصریح کرد: در مورد انتخاب رهبری سوم نکتهای دارم که باید تاکید کنم؛ در مورد رهبری امام و حتی رهبری امام شهید سهمخواهی از قدرت در برخی جریانات وجود داشت ولی این مسئله در مورد رهبری آیتالله سیدمجتی خامنهای مصداق ندارد. جنگ و شهادت والد گرامی ایشان و حضور نظامیان ما در میدان هم در این مسئله تاثیر دارد ولی شبهات بنیاسرائیلی و منافقانه نسبت به امام و رهبری شهید در مورد رهبری سوم وجود ندارد.
دکتر قشقاوی در مورد مذاکرات بعد از جنگ رمضان، تاکید کرد: بنده از ابتدا با مذاکرات مخالف بودم زیرا آمریکا قصدی برای مذاکره نداشت. چراکه اگر کسی قصد مذاکره داشته باشد یک فرد بنگاهی را به مذاکره نمیفرستد. ویتکاف هیچ یادداشتبرداری در جلسات نمیکرد برخلاف تیم ایرانی که با دست پر رفته بود و ادبیات او هم بنگاهی بود. و مهمتر از همه شخصیت حقوقی ترامپ است که هیچ قابل اعتماد نیست.
در بخش پرسش و پاسخ، یکی از حاضران در جلسه پرسید: «با وجود پایگاههای متعدد آمریکا در منطقه، ژاپن، آلمان و کره جنوبی، آیا واقعاً شاهد فروپاشی یا کاهش قدرت آمریکا هستیم؟ آینده رژیم صهیونیستی را چگونه میبینید؟»
دکتر قشقاوی در پاسخ به این سوال گفت: «هیچ تردیدی در کاهش تدریجی قدرت آمریکا نیست؛ حتی اگر از واژه فروپاشی استفاده نکنیم، همه آمارها و قرائن نشان میدهد هژمونی آمریکا رو به افول است. استراتژی امنیت ملی آمریکا که اخیراً منتشر شده، اولویت را بر خروج از خاورمیانه و تمرکز بر رقیب اصلی یعنی چین گذاشته است. جالب است در این سند ۳۰ صفحهای، یک کلمه از حقوق بشر و دموکراسیخواهی دیده نمیشود.»
وی بیان کرد: چند ماه قبل استراتژی امنیت ملی آمریکا منتشر شد که متاسفانه خیلی کم در درون کشور تبیین میشود و تصور ما این بود که این سند ۳۰ صفحهای ماحصل تفکرت ترامپ و اطرافیان او هست ولی وقتی همراه با آقای عراقچی به روسیه رفتیم دیدیم که آن ها این سند را سند ملی آمریکا تلقی میکنند.
نماینده مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه در این سند اسمی از حقوق بشر و آزادی و حقوق زن و کودک هم اصلا نمیبرند، اظهار کرد: یکی از بندهای دیگر این سند هم این است که آمریکا میگوید دموکراسیخواهی در خاورمیانه چه ربطی به ما دارد که بخواهیم به آن وراد شویم؛ البته بنده بارها تاکید کردهام که دموکراسیخواهی دقیقا دشمن منافع آمریکا در منطقه است زیرا اگر دموکراسی در منطقه حاکم شود مردم منطقه خواهان حضور آمریکا در کشورهایشان نیستند.
وی ادامه داد: «آمریکا به دنبال سپردن منطقه به دست اسرائیل و کشورهای عربی از طریق پیمان ابراهیم بود، اما جنگ اوکراین و مقاومت بیسابقه جبهه مقاومت در فلسطین و لبنان نشان داد این استراتژی شکست خورده است. در مورد رژیم صهیونیستی، این رژیم در معادله جدید با سه بحران عمیق روبهروست: فرسایش نظامی، فروپاشی روانی جمعیت در شمال (جایجایی ۲۰۰ هزار صهیونیست) و بحران مشروعیت بینالمللی. آینده این رژیم بسیار تیره است.»
شفافیت در شرایط جنگی؛ مذاکره با ترامپ معنایی ندارد
دکتر قشقاوی در پاسخ به سوالی درباره هماهنگی میان مجلس خبرگان، مجلس شورای اسلامی و شورای عالی امنیت ملی و شفافیت آن برای افکار عمومی پاسخ داد: «در شرایط جنگی و تهدیدات امنیتی، تشخیص جلسات علنی یا غیرعلنی بر عهده شورای عالی امنیت ملی است؛ این به معنای تعطیلی مجلس نیست. بنده به عنوان عضو کمیسیون امنیت ملی عرض میکنم که تقریباً هر روز جلسه داریم. اما دلیل علنی نشدن برخی مباحث، تهدیدات سایبری و امنیتی است. البته اینگونه نیست که افکار عمومی بیخبر باشد؛ گزارشهای منظم از طریق رسانههای رسمی و نمایندگان مجلس منتشر میشود.»
وی همچنین در پاسخ به سوالی درباره مذاکره با آمریکا گفت: «من صراحتاً میگویم: تیم ترامپ دنبال مذاکره نیست. فردی که در دور اول توافق هستهای، حوصله نوشتن سند را نداشت و قاصدکساز و فروش بود، مذاکرهکننده نیست. برخلاف برجام که طرفهای معتبری مثل روسیه، چین، آلمان و خود آمریکا پای قطعنامه شورای امنیت را امضا کردند، الان ترامپ هیچ نمایندگی از سوی ناتو، اتحادیه اروپا یا آژانس ندارد. ضمن اینکه ما بحث هستهای را با ایشان تمام شده میدانیم. به قول رهبر معظم انقلاب: اگر طرف مقابل بدعهدی کند، ما ادامه نخواهیم داد.»
لبنان رها نشده؛ تنگه هرمز به روز شده است
دکتر قشقاوی در پاسخ به سوالی درباره آینده لبنان و حزبالله، گفت: «یک معادله منفی و یک معادله مثبت وجود دارد. معادله منفی این است که برخی جناحهای مسیحی و سنی در لبنان با حزبالله نامهربان هستند و فشار ترامپ نیز زیاد است. اما معادله مثبت این است که عملیات اخیر مقاومت -به ویژه پهپادهای انتحاری- نشان داد تحلیل “شکست حزبالله” کاملاً غلط بوده است. حزبالله دارد شرایط جنگ را هم برای شمال اسرائیل و هم داخل آن دشوار میکند. افکار عمومی ایران نگران نباشد؛ لبنان رها نشده است.»
درباره مدیریت تنگه هرمز نیز گفت: «ما تعریف خود را به روز کردهایم. هم اکنون نه تنها کشتیهای متخاصم با ایران، بلکه کشتیهایی که با جریان مقاومت به طور عام دشمنی میورزند، حق عبور از تنگه هرمز را ندارند. مصداق جریان مقاومت پس از جنگ ۴۰ روزه اخیر، گستردهتر از قبل شده است.»
تحلیل «تمام شدن جنگ» از زبان ترامپ
دکتر قشقاوی درباره اعلام اخیر کاخ سفید مبنی بر «تمام شدن جنگ»، گفت: «جنگ تمام نشده است، چون لجستیک و لشکرکشیها ادامه دارد. اما تایم به نفع ماست. آمریکا در خردادماه با بحران گرانی و میزبانی جام جهانی فوتبال، و در آبانماه با انتخابات میاندورهای که احتمال شکست ترامپ در آن بالاست، مواجه است. ما در ثبات سیاسی و اجماع داخلی قرار داریم. زمان به ضرر ترامپ و به نفع ایران است. ترامپ میگوید جنگ تمام شده، چون میداند نمیتواند آن را مدیریت کند.»
گفتنی است در وبینار، تخصصی-تحلیلی «رهبری سوم؛ اقتدار ملی و نقشآفرینی ایران در نظم نوین جهانی» آیت الله دکتر احمد مبلغی، نماینده مجلس خبرگان رهبری و عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب و دکتر حسن قشقاوی؛ عضو کمسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی و سفیر اسبق ایران در اسپانیا،سوئد و قزاقستان سخنرانی کردند و در پایان لوح یادبود دانشگاه ادیان و مذاهب،به پاس سالها خدمات علمی و دیپلماتیک به دکتر حسن قشقاوی اهدا شد.