شیعیان ترکیه در کنار حفظ هویت دینی بر دوراندیشی سیاسی و وحدت مسلمانان تاکید دارند
رئیس اتحادیه علمای جعفری ترکیه؛
ترکیه در شرایط کنونی از معدود کشورهای منطقه است که شیعیان در آن امکان برگزاری آزادانه مناسک مذهبی خود را دارند.
به گزارش ادیان‌نیوز، حجت‌الاسلام والمسلمین شیخ احد تالان، رئیس اتحادیه علمای جعفری ترکیه، در دیدار با مسئولان و پژوهشگران پژوهشکده اندیشه دینی معاصر، با تشریح وضعیت شیعیان جعفری در ترکیه و نسبت آنان با ساختار سیاسی و فرهنگی این کشور، موقعیت جغرافیایی و پیشینه تاریخی ترکیه را از جمله عوامل مؤثر بر شکل‌گیری شرایط فرهنگی و سیاسی امروز این کشور دانست.
وی با اشاره به موقعیت جغرافیایی ترکیه و ارتباط مستقیم این کشور با اروپا و فرهنگ‌های غربی اظهار کرد: ترکیه در طول تاریخ، در معرض تعامل با فرهنگ‌ها و تمدن‌های مختلف قرار داشته است. این کشور همچنین سابقه‌ای طولانی در جهان اسلام دارد و حدود شش قرن مرکز امپراتوری عثمانی بوده است؛ میراثی که همچنان در بخشی از نگاه سیاسی و فرهنگی جامعه ترکیه قابل مشاهده است.
رئیس اتحادیه علمای جعفری ترکیه با اشاره به حاکمیت فرهنگ سکولار در ترکیه معاصر و در عین حال، وجود گرایش‌های اسلامی در سیاست دولت رجب طیب اردوغان، به تشریح وضعیت شیعیان جعفری پرداخت و گفت: شیعیان ترکیه با وجود چالش‌های موجود، توانسته‌اند هویت مذهبی و اجتماعی خود را حفظ کنند.
تالان افزود: شیعیان جعفری ضمن پایبندی به مبانی مذهبی خود، از تعصب مذهبی پرهیز می‌کنند و در کنار حفظ هویت دینی، بر وطن‌دوستی، وحدت مسلمانان و دوراندیشی سیاسی تأکید دارند. این رویکرد به آنان امکان داده است حضور اجتماعی خود را در جامعه ترکیه حفظ کرده و تصویری توأمان از هویت مذهبی و ملی خود ارائه دهند.
وی در ادامه، با مقایسه وضعیت آزادی‌های مذهبی شیعیان در ترکیه با برخی دیگر از کشورهای منطقه اظهار کرد: ترکیه در شرایط کنونی از معدود کشورهای منطقه است که شیعیان در آن امکان برگزاری آزادانه مناسک مذهبی خود را دارند.
رئیس اتحادیه علمای جعفری ترکیه با اشاره به برگزاری مراسم مذهبی شیعیان در استانبول گفت: شیعیان در مساجد خود، مطابق با مبانی اجتهادی خویش، مناسک و شعائر مذهبی را برگزار می‌کنند و در این زمینه با ممانعت رسمی مواجه نیستند و در صورت بروز تعرض یا مزاحمت از سوی افراد تندرو، شیعیان می‌توانند برای حمایت از حقوق مذهبی خود به نهادهای امنیتی و قانونی مراجعه کنند.
وی همچنین با اشاره به برگزاری مراسم عاشورا در منطقه زینبیه استانبول، حضور نیروهای پلیس برای تأمین امنیت این مراسم را مورد توجه قرار داد و آن را نشانه‌ای از امکان برگزاری گسترده و امن آیین‌های مذهبی شیعیان در ترکیه دانست.
تالان در بخش دیگری از سخنان خود، محبت به اهل‌بیت(علیهم‌السلام) را یکی از عناصر ریشه‌دار در فرهنگ عمومی جامعه ترکیه دانست و گفت: نام‌هایی همچون علی، حسن، حسین، فاطمه، زینب و عایشه در میان مردم این کشور رایج است و محبت به خاندان پیامبر(ص) در فرهنگ عمومی ترکیه حضور پررنگی دارد.
وی در ادامه به روابط شیعیان جعفری با علویان ترکیه اشاره کرد و گفت: علویان را بخشی نزدیک و خویشاوند خود می‌دانیم و در عین حفظ هویت مستقل مذهبی شیعیان جعفری، بر روابط نزدیک و همزیستی با آنان تأکید داریم.
تالان تصریح کرد: این همزیستی به معنای دست کشیدن شیعیان جعفری از مبانی مذهبی یا چشم‌پوشی از هویت اعتقادی آنان نیست، بلکه تلاش می‌شود ضمن حفظ هویت مذهبی، روابط اجتماعی و دینی مسالمت‌آمیزی با دیگر گروه‌های مسلمان برقرار شود.
رئیس اتحادیه علمای جعفری ترکیه در بخش دیگری از سخنان خود به حضور مقامات سیاسی و دولتی ترکیه در برخی مراسم مرتبط با اهل‌بیت (علیهم‌السلام) اشاره کرد و گفت: پیش از مراسم عاشورا و در روز تاسوعا، رئیس‌جمهور ترکیه، رجب طیب اردوغان، شماری از رؤسای علویان و رهبران شیعی، از جمله شیخ صلاح‌الدین، را به کاخ ریاست‌جمهوری دعوت کرد. در این مراسم، برای امام حسین (ع) مرثیه‌خوانی و سوگواری شد و این برنامه حدود دو ساعت ادامه یافت.
وی همچنین از حضور معاون رئیس‌جمهور ترکیه در مراسم عاشورا خبر داد و گفت: معاون اول رئیس‌جمهور ترکیه با حضور در مراسم عاشورا و سخنرانی در جمع عزاداران حسینی، چند بار عبارت «لبیک یا حسین» را بر زبان آورد.
تالان در ادامه با ارائه آماری درباره ترکیب مذهبی جمعیت ترکیه گفت: جمعیت این کشور حدود ۸۶ میلیون نفر است که حدود ۲۰ میلیون نفر از آنان علوی و حدود سه میلیون نفر شیعه جعفری هستند و بخش دیگر جمعیت را اهل‌سنت تشکیل می‌دهند.
وی همچنین به برخی اقدامات اخیر دولت ترکیه در زمینه سامان‌دهی امور دینی شیعیان اشاره کرد و گفت: در دوره اخیر، شماری از شیعیان به عضویت یک شورای دینی منصوب شده‌اند. این شورا در ارتباط با ساختار رسمی امور دینی کشور فعالیت می‌کند، از حمایت بودجه‌ای دولت برخوردار است و بخشی از هزینه‌های مساجد و مراکز مذهبی نیز از طریق همین ساختار تأمین می‌شود.
تالان در پایان سخنان خود، با اشاره به تجربه فعالیت‌های شیخ صلاح‌الدین، بر تداوم این رویکرد تأکید کرد و گفت: شیعیان ترکیه تلاش می‌کنند ضمن حفظ هویت مذهبی، همزیستی اجتماعی را تقویت کنند، از تعصب بپرهیزند و مصالح عمومی را مورد توجه قرار دهند. این رویکرد، مسیر ادامه فعالیت‌های اجتماعی و دینی شیعیان جعفری در ترکیه است.