نمی‌توان به هرکس که با ما مخالف است، هر تهمت و بهتانی نسبت داد

به گزارش ادیان نیوز؛ آیت‌الله علوی بروجردی در ابتدای جلسه درس فقه خود، در ادامه شرح دعای مکارم‌الاخلاق امام سجاد علیه‌السلام، بر ضرورت مراقبت از زبان تأکید کرد.

وی با اشاره به فراز «وَارْزُقْنِی فَوْزَ الْمَعَادِ وَسَلَامَهَ الْمِرْصَادِ» بیان داشت: انسان پس از مرگ با ملکات خودش محشور است؛ با آنچه در این دنیا کسب کرده و برای او ملکه شده است. اگر این ملکات مثبت باشد، انسان را رشد می‌دهد و به اندازه ظرفیتش از فیوضات معاد بهره‌مند می‌شود؛ اما اگر ملکات منفی در وجودش شکل گرفته باشد، هم مانع رسیدن به آن فیوضات می‌شود و هم آثارش همراه اوست و نمی‌تواند از همنشینی با این ملکات سوء نجات پیدا کند.

آیت‌الله علوی بروجردی با تأکید بر اینکه دنیا فرصتی برای فراهم‌کردن اسباب رستگاری است، خاطرنشان کرد: انسان به‌تدریج به رفتارهای خود خو می‌گیرد و همین عادت‌ها، شخصیت واقعی و روحی او را شکل می‌دهد. ازاین‌رو، کنترل نفس، به‌ویژه هنگام عصبانیت، اهمیت فراوانی دارد. هنر این است که انسان در عصبانیت خودش را کنترل کند و زمام نفس را رها نکند؛ عکس‌العمل ما نسبت به دیگران نیز باید کنترل‌شده باشد.

وی یکی از آسیب‌های رایج در جامعه را بی‌توجهی به گناهان زبان دانست و افزود: یکی از مصیبت‌هایی که گرفتار آن هستیم، گناهان مربوط به زبان و گفتار است. ما ممکن است از چیزهایی جهنمی شویم که خودمان خیلی جزئی و عادی حسابشان می‌کنیم. برخی گناهان مانند زنا و شراب‌خواری در نگاه ما بسیار زشت و سنگین است، اما غیبت را عادی و کم‌اهمیت تلقی می‌کنیم؛ درحالی‌که درباره آن تعبیر «أشدّ من الزنا» آمده است.

وی ادامه داد: گاهی غیبت می‌کنیم و بعد دفاع می‌کنیم که این مطلب در خود آن شخص هست! و اینگونه می خواهیم توجیه کنیم، در حالی که اصلاً موضوع غیبت همین است. شخص عیبی دارد که شما از آن خبر دارید و دیگری ممکن است خبر نداشته باشد؛ شما آن را بازگو می‌کنید. این می‌شود غیبت: «ذِکْرُکَ أَخَاکَ بِمَا سَتَرَهُ اللَّهُ عَلَیْهِ».

وی درباره آثار این رفتار تأکید کرد: با غیبت، روح ما آلوده می‌شود. فقط این نیست که سخنی گفته شد و یک آقایی رنجید یا ضربه خورد؛ بلکه خود گوینده نیز آسیب می‌بیند. وقتی هم نسبت به این کار بی‌تفاوت می‌شود و غیبت در وجود او به عادت و ملکه تبدیل می‌شود، این ملکه، آلودگی روح او را بالاتر می‌برد.

وی همچنین با اشاره به آثار وضعی گناه و پیامدهای اخروی آن خاطرنشان کرد: نباید تصور کرد که با گرفتن رضایت، همه آثار رفتار نادرست از بین می‌رود. آبرویی که نزد دیگران برده‌اید، دلی که شکسته‌اید و حقی که ضایع کرده‌اید، چه می‌شود؟ باید توجه داشت که آثار وضعی، آلودگی نفس و عقاب آخرت، هرکدام حساب خودشان را دارند.

آیت‌الله علوی بروجردی با انتقاد از رواج اتهام‌زنی در رقابت‌های سیاسی بیان کرد: گاهی برای حذف رقیب و کوبیدن جریان مقابل، نه‌تنها عیوب اشخاص بازگو می‌شود، بلکه عیوبی را هم که در آنان نیست، به آنها نسبت می‌دهند؛ متهمشان می‌کنند به کارهایی که اصلاً انجام نداده‌اند. یک وقت این مطالب به یک یا دو نفر گفته می‌شود و گاهی در روزنامه‌ها و فضای مجازی منتشر می‌شود و صدها هزار نفر می‌شنوند و می‌بینند.

وی برداشت نادرست از تعبیر «باهتوهم» را نیز مورد انتقاد قرار داد و تأکید کرد: این تعبیر به معنای آن نیست که ما اجازه داریم به کسانی که با ما همراه نیستند، بهتان بزنیم؛ نمی‌توان به هرکس که با ما مخالف است، هر تهمت و بهتانی نسبت داد.

وی در نقد برخوردهای جناحی افزود: گاهی اگر فردی با خط سیاسی ما همراه باشد، خود را موظف می‌دانیم خطاهای او را توجیه کنیم؛ اما اگر در خط مخالف ما باشد، هرچقدر هم آدم خوبی باشد، می‌خواهیم او را بزنیم و او را نزد مردم بی‌اعتبار کنیم و نمی‌دانیم این آبروبردن چه اثری برای ما می‌گذارد و با روح ما و فردای ما چه می‌کند!

آیت‌الله علوی بروجردی در پایان، با اشاره به آیه «إِنَّ رَبَّکَ لَبِالْمِرْصَادِ» خاطرنشان کرد: پس از مرگ، انسان با حقیقت زندگی و رفتارهای خود مواجه می‌شود و خودش می‌بیند چه کرده است. در دنیا می‌گوییم من نبودم، من نکردم و من نگفتم؛ اما آنجا جای این حرف‌ها نیست و جایی برای انکار باقی نمی‌ماند. ازاین‌رو، باید از هم‌اکنون مراقب گفتار و کردار خود باشیم و اسباب رستگاری در معاد را فراهم کنیم.