تعطیلی موقت برخی از مراکز فرهنگی، ناکارآمدی آنها را اثبات می کند
نقد دوره وزارت «عباس صالحی» در گفتگو با آیت پیمان؛
هشت سال دولت روحانی نیز مانند دولتهای پیشین به پایان رسید، و حالا میتوان با توجه به دستآوردهای این دولت در عرصههای مختلف عملکرد آن را به قضاوت نشست. دستآوردهای فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی دولت روحانی با نام «سیدعباس صالحی» گره خورده است. او در طول این چندسال یا در قامت معاون وزیر و یا در قامت مهمترین معاونت وزراتخانه مسئولیت داشت.
دکتر «آیت پیمان»، مدیر مسئول دبیرخانه شوراى دین پژوهان کشور و رئیس مجمع جهانى شیعه شناسى در گفتگو با خبرنگار ردنا (ادیان نیوز)، پیرامون عملکرد وزرات فرهنگ و ارشاد در دولت قبل، اظهار کرد: صالحی به عنوان یک شخصیت علمی و حوزوی نسبت به وزیران پیش از خود موفقیت بیشتری داشته اما نتوانسته تحول مناسبی را در ساختار و عملکرد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی رقم بزند.
وی که با پنج نفر از دوازده وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، در جمهوری اسلامی ایران همکاری مدیریتی داشته خاطر نشان کرد: اغلب وزیران خوب بودند اما شخصیت علمی، دانایی، اخلاق، و متانت و حکمت آقای دکتر سید عباس صالحی ممتاز بود .وی شاَن یک مسئول فرهنگیِ ملی را خوب مراعات کرد و دسته گل به آب دادن های گاه و بیگاهِ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دوره ایشان به ندرت تکرار شد.
مدیر مسئول دبیرخانه شورای ین پژوهان کشور گفت: ناگفته نماند که ساختار وزارت ارشاد و معایب تنیده شده در تارو پود مدیریتی و کارشناسی این وزارتخانه و نفوذ افراد رانتخوار و ویژه خواران متنفذ مانع میشود که وزیر هرچه چقدر هم خوب باشد، موفق بشود که تحول فرهنگی به وجود بیاورد، و همه وزرا در میان تارو پود چند لایه عوامل بازدارنده در این وزارتخانه گیر کردند و برخی هم سقوط کردند.
وی افزود: این وزارتخانه، وزارتخانهای بسیار پر هزینه و بسیار کم بازده که اسم «فرهنگ و ارشاد اسلامی» در آن مسمای مشهود و قابل توجهی ندارد. در یک کلام مشکلات ساختاری و دیوانسالاری درون سازمانی و منافع فرد و گروه و هجمههای افراط گرایانهی برون سازمانی متعارضین بسیار زیاد و چندگانگی و تکثر و تعدد متصدیگری فرهنگی و هنری و مطبوعاتی و سینمایی در نهادها و سازمانهای مختلف هم عرض و تداخل وظیفه متعددی که آنان با این وزارتخانه ایجاد کرده اند ، همیشه مانع از آن بوده است که این وزارتخانه همانطور که در قانون آمده است ، متولی واقعی فرهنگ عمومی جامعه اسلامی باشد.
دکتر پیمان تصریح کرد: وزارت ارشاد هیچ دورهای و هیچگاه نتوانست نقش سه گانه ذاتی خود؛ یعنی نظارت، هدایت و حمایت صحیح و سالم را برای تعالی فرهنگی کشور به خوبی ایفا کند. در دوره طولانیهشت سال معاونت و وزارت آقای دکتر صالحی هم نشد آنچه که باید می شد و انتظار میرفت. در آغاز وزارتشان ، سه روز بعد از رای اعتماد مجلس، در جلسهای که در مرکز مدیریت حوزه با پانزده نفر از مدیران و صاحب نظران حوزه تشکیل داد و تقاضای دیدگاهها و نظرات شان را داشت ، در آن جمع که همه غیر از بنده و جناب آقای نواب بقیه خیلی با تعارف صحبت کردند. بنده تعارف را کنار گذاشتم و حرفهایی زدم که بنظر برخی از آن جمع احسن و بنظر برخی از آن جمع و خود جناب وزیر تلخ بود .اما آنچه گفتم حقیقت برهنه بود.
انتظار تغییر اساسی
وی درباره مطالب عنوان شده در آن جلسه گفت: عرض کردم شما چهار سال معاون اصلی وزارتخانه بودید و در افزایش خدمات جاری و مستمر معاونت فرهنگی موفق بودید اما در تحول و تغییر و بهبود اوضاع فرهنگ عمومی جامعه که هدف اصلی است هیچ پیشرفت محسوسی در دوره شما نسبت به قبل دیده نمیشود و علت آن، عیوب درونی مدیریت و اشکالات کارشناسی و قوانین و آیین نامه ها و دستورالعملهای کهنه و فرسوده و ناکار آمد قدیمی است که بیش از سه دهه به روز نشده اند و این وزارتخانه و نیروی انسانی غیر متخصص و غیرفرهنگی و تشکیلات عریض و طویل و دست وپاگیر آن با قریب ۴۰۰۰ حقوق بگیر! مانع سنگینی بوده و شما با همان نیروهای فشل و همان مقررات معیوب چهار سال کار معاونت کردید و کمترین تغییر در منابع انسانی و برنامه های فرسوده و نخ نما شده ندادید و این باعث شد که تلاش شما به تحول مورد انتظار فرهنگی نیانجامید. حالا در راس وزارتخانه ای قرار گرفتید که هر پنج معاونت دیگرش هم همین معضلات و معایب ریشه ای را دارند، و چند مورد از معاونت هنری و معاونت سینمایی و معاونت مطبوعاتی ، و … مثال آوردم و گفتم اگر مثل چهار سال معاونت فرهنگی، بخواهید وزارت کنید، بعد از شما همان قضاوتهایی که در مورد دیگر وزرای پیشین شد در موردتان میکنند و نهایتا کارنامه ای معمولی و متداول از کارهای روزمره از خود برجای خواهید گذاشت.

وی در توضیح سخنانش در آغاز وزارت آخرین وزیر فرهنگ و ارشاد دولت روحانی افزود: در آن جلسه عرض کردم خشت های کجی که در زیر بنای وزارت ارشاد گذاشتند موجب میشود که این دیوارههای فرهنگ و هنر و سینما و رسانه همچنان کج بالا برود. شما از خواستگاه حوزوی بودن و عالم بودنت و اعتماد خوب و حمایت خاص رهبری و مراجع و حوزه از خودتان استفاده کنید و تغییرات لازم را در این وزارتخانه به وجود بیاور و کجیها و کژیهای آن را درست کنید و ساختار و برنامه ها را اصلاح کنید وگرنه مثل سایر وزرای پیشین موفق نمیشوید. بعد سر میز ناهار خصوصی مصادیق و نمونه هایی را برایش توضیح دادم و سئوالاتش را جواب دادم، و در مورد هدر رفت بودجه در جشنواره های بی خاصیت فجر و نمایشگاهها و همایشهای به درد نخور مصداقی صحبت کردم و در آخر گفتم در رسانهها مطرح میکنند که سکان وزارت ارشاد به دست یک استاد حوزه افتاد و این تعریفها سطح توقع را بالا برد و کار شما را سختتر کرد و حوزه را هم که پیش از این کانون منتقدان وزارت ارشاد بود مسئول قرار داد، پس انتظار تغییر اساسی در این وزارتخانه از شما میرود و وی هم قبول داشت.
جلسه دومی در کار نبود
پیمان به قرار با وزیر برای استمرار جلساتشان اشاره کرد و گفت: قرار شد این همنشینی و هماندیشی با آن جمع پانزده نفره ادامه یابد و یک نفر از اعضا هم مسئول شد تا به صورت یک اتاق فکر تخصصی زود به زود جلسه تشکیل بشود اما نشد .حالا چهار سال به سرعت تمام شد و دیگرجلسه دومی هم در کار نبود و اگر بود بنده دعوتی نداشتم. شاید اینگونه نظر دادن را نپسندیدند ! چون همان موقع همراهانش در خارج جلسه به بنده گفتند خیلی تند صحبت کردید و ایشان را درحضور علما در دوره معاونت فرهنگیشان ناموفق خواندید . و یکی دو نفر گفتند که وی را ناراحت کردید .با وجود چند دیدار موردی کوتاه کاری که در طول خدمتشان با وی برای اموری داشتم، دیگر فرصتی برای تبادل نظر و گفتگو بدست نیامد.
رئیس مجمع جهانی شیعه شناسی افزود: قضاوت بنده و بسیاری از حوزویان و اهالی فرهنگ و هنر این است که کارنامه اجرایی ایشان بهتر از وزرای پیشین بود اما تحول و تغییر و دستآورد فرهنگی مورد انتظار را نداشت و باز هم امور این وزارتخانه به روزمرگی و فعالیتهای پرهزینه و کم اثر و کلیشههای تکراری و هدر رفت بودجهها و زمان سپری شد.
وی خاطر نشان کرد: به نظر بنده بعضی وزارتخانهها و سازمانهای فرهنگی و تبلیغی را باید یکسال تعطیل کنند تا معلوم شود که بودن و نبودنشان چندان تاثیری در فرهنگ عمومی جامعه ندارد و نبودنشان مشکلی ایجاد نمیکند. و اگر بودجه فرهنگی را چند سال فقط خرج ازدواج و معیشت جوانان کنند، هیچ خلاء و خلل جدیدی در فرهنگ و اخلاق و معنویت و دینداری در جامعه بوجود نمیآید و وضع از این که هست بهتر اگر نشود که میشود بدتر نخواهد شد. البته به جناب استاد سید عباس صالحی و همکارانش خسته نباشید میگویم و انتخاب وی به عضویت جدید شورای دین پژوهان کشور را تبریک گفته و خرسند هستم که از حضور عالمانه ایشان در این شورا من بعد بهره مند خواهیم شد.