بررسی معيارهای هفتگانه جرمی بنتام با تكيه برآموزههای اسلامی
چكيده :
در ميان نظريههاي اخلاقي انديشمندان غربي، نظريه سودگروي جرمي بنتام از جمله نظرياتي است كه با برخي گرايشها و تمايلهاي بشر سازگاري زيادي دارد. به نظر ميرسد كه وي تلاش كرده است نظريه اخلاقي خود را با اتكا به تمايلات بشري سازگار سازد.
يكي از اشكالهاي اين نظريه اين است كه صرفاً مبتني بر نگاه مادي طرح شده و صاحب آن همه چيز را درظرف دنياي مادي و اين جهاني خلاصه كرده است. نظريه بنتام از سوي انديشمندان پس از او از جهات مختلف نقد و بررسي شده است.
نگارنده نوشته حاضر با رويكردي ديگر به نظريه او نگريسته و در پي تكميل و تصحيح معيارهاي هفتگانه بنتام با تكيه بر مضامين اخلاقي قرآن و حديث در جهت تشويق بشر به سمت ايمان به خدا و معاد و رعايت اصول اخلاقي است. در اين مقاله سعي شده است از يك سو، قوّت و كمال معارف اخلاقي اسلام آشكار شود و ازسويي ديگر، مشكلات و خلأهاي نظريه بنتام به سبب نگاه مادي او و ناديده گرفتن جهان آخرت و زندگي ابدي انسان در جهان پس از مرگ، نمايان گردد.
كليد واژه : نظريه اخلاقي، سودگرايي، جرمي بنتام، ارزشهاي اخلاقي و لذتگرايي.