سنّتمندي تاريخ در قرآن از منظر شهيد صدر
چکيده:
گستردگي دامنة تاريخ و احاطه نداشتن بر آن، ناممکن بودن آزمايش نظريههاي تاريخي، آنگونه که در علوم تجربي مقدور است و خطاپذيري ويژه گزارههاي تاريخ،فرايند اثباتِ قانونمندي و استخراج سنّتهاي حاکم بر تاريخ را از طريق مطالعاتِ تاريخي و اجتماعي بسيار دشوار ساخته است؛ بهگونهاي که بسياري از نظريههاي مدعيان کشفِ قوانين تاريخ، پس از مدتي باطل ميشوند. در چنين شرايطي، استمداد از آموزههاي خطاناپذير وحي ميتواند راهگشاي مسيري باشد که علم توانايي ايجاد آن را ندارد.
در اين نوشتار، نگرشها و استنباطهاي قرآني شهيد صدر ـقدّس سرّهـ دربارة اصل سنّتمندي تاريخ و برخي از سنّتهاي حاکم بر آن به صورت مختصر، منظم و منسجم بيان شده است. شهيد صدر در برخي از حوزههاي فلسفه تاريخ، ديدگاههاي بديعي را از قرآن مجيد استنباط کرده است که شايستة توجه و بررسي ميباشد.
کليد واژه: فلسفه تاريخ، قانونمندي تاريخ، سنتهاي الهي در تاريخ، شهيد صدر.