طرح انديشه مهدويت از امام علي تا امام سجاد (ع)
* پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي قم
چکیده:
اين نوشتار تاملي است در چگونگي طرح آموزه هاي مهدويت از سوي ائمه (ع) از زمان اميرالمومنين تا عصر حضرت سجاد (ع). ارائه معارف مهدوي از سوي قرآن و اهل بيت (ع) با توجه به اهداف کلي دعوت ديني، نيازهاي مخاطبان عصر صدور و همچنين نيازهاي شيعه در اعصار متاخر شکل گرفته است. بررسي محورهاي مورد تاکيد در اين بيانات و تامل در نسبت آن ها با اهداف کلي و نيازهاي هر عصر مي تواند از يک سو طرح کلاني را نشان دهد که در اين شکل از تعليم و تربيت تعقيب شده است و از سوي ديگر، تاثير تربيتي و اخلاقي هر يک از آموزه هاي مهدوي را نمايان تر کند.
اين پژوهش بر تحليل محتوايي روايات صادره از چهار امام نخستين شيعه تکيه دارد و مي کوشد با توجه به شرايط عصر صدور، آثار آموزه هاي مهدوي بر شيعيان را معلوم کند. از اين رو، با تعيين محورهاي مورد تاکيد در سخنان هر يک از معصومين (ع) همراه با ارائه نمونه اي از آن و تامل در نسبت اين سخنان با شرايط مخاطبان، تلاش دارد به حکمت و جهت طرح هر يک از آموزه ها دست يابد.
پيش تر در مقاله اي از پيش فرض ها و روش هاي اين تحقيق گفت وگو کرده ايم. مقاله حاضر، روشن گر اين سخن است که تعليم آموزه هاي مهدوي در اين برهه از تاريخ ائمه (ع) افزون بر ارائه معارف مهدوي و آخرالزماني، به نکاتي مهم در تربيت مخاطبان توجه دارد و نوعي زمينه سازي براي جلوگيري از آفات بحث مهدويت و نيز انحرافات را متناسب با عصر ائمه نخستين (ع) دنبال مي کند.
كليد واژه: آموزه هاي مهدويت، عصر غيبت، ويژگي هاي قائم، علايم ظهور