بررسي تحليلي و تطبيقي روايتهاي داستان زن اُورِيا و داود نبي(ع) با تأكيد بر ديدگاه امام رضا(ع)
چكيده :
اعتقاد به مصونيت انبيا از گناهان عمدي و سهوي(عصمت) از عقايد شناختهشده شيعي است. كارآمد بودن راه وحي و رهبري انبيا در هدايت آدميان، چنين عصمتي را ميطلبد. داستانها و گزارشهاي موسوم به «اسرائيليات» دربارة شماري از پيامبران، همواره يكي از زمينههاي چالشبرانگيز درباره عصمت آنان و انحراف اعتقادي برخي فرقههاي اسلامي بوده است.
در اين ميان، اهلبيت(ع) همواره در دفاع از عصمت انبيا و تنزيه آنان از نسبتهاي ناروا، به احتجاج با مخالفان پرداختهاند. احتجاج امام رضا(ع)، از جمله در دفاع از حضرت داود(ع) و ردّ ماجراي معروف به داستان زن اُوريا، يكي از اين نمونههاست. داستان مزبور، يكي از اسرائيليات برگرفته از عهد عتيق است كه پس از ورود به حوزه فرهنگ اسلامي، در تفسير آيات مربوط به يكي از قضاوتهاي داود نبي(ع) و ابتلاي آن حضرت، بازتاب گستردهاي يافته است. بيشتر مفسران، ناتوان از دستيابي به روايت درست اين داستان و در دفاع از عصمت داود نبي(ع)، به انكار آن پرداختهاند و گروهي ديگر، ضمن پذيرش داستان و ارتباط آن با ابتلاي داود(ع) براي هماهنگ ساختن آن با عصمت انبيا، قرائتهاي معتدلتري ارائه كردهاند.
در اين ميان، امام رضا(ع) در مناظره با علي بن جَهم، ضمن دروغ خواندن اصل داستان و نفي تطبيق آن بر آيات مربوط به ابتلاي حضرت داود(ع)، روايت صحيح داستان زن اُورِيا و نيز تحريف رويداده در آن را بيان كرده است. اين مقاله، به بررسي تحليلي و تطبيقي روايت عهد عتيق، مفسران مسلمان و امام رضا(ع) درباره اين داستان پرداخته است.
كليد واژه : داود نبي(ع)، زن اُورِيا، امام رضا(ع)، اسرائيليات عصمت انبيا.