توحيد و شرك در معرفت و علوم انساني با تكيه بر آثار و انديشههاي استاد شهيد مرتضي مطهري
نویسنده :علياصغر خندان
چكيده :
پرسش اصلي اين مقاله اين است كه چگونه ميتوان انديشههاي موحدانه و مشركانه را در معرفت، به ويژه علوم انساني شناخت؟ با روش بازخواني، تحليل و طبقهبندي انديشههاي استاد شهيد مرتضي مطهري، و به منظور دستيابي به شاخصي براي تعيين تعاليم اسلامي از غيراسلامي، در اين مقاله بر اصلالاصول «توحيد» تكيه شده و از اين اصل، دو شاخص استخراج گرديده است: اول شاخص، «از اويي»، كه مرز توحيد و شرك در تعاليم نظري است و از آن طريق، انحرافهاي بزرگ فكري زير قابلشناسايي و نقد خواهد بود: توهمانگاري عالم وجود، ماديگرايي، ثنويت، تفويض، جبر، انكار عليت و … . آثار ناخودآگاه اين نظريات، كه در ذهن و ضمير بيشتر افراد رسوب كرده، در تمام عرصههاي معرفتي، از جمله در علوم طبيعي و علوم انساني، قابل پيگيري است.
اما شاخص دوم، «به سوي اويي» است كه مرز توحيد و شرك در تعاليم عملي ميباشد و از طريق آن ميتوان انديشههاي مشركانة زير را شناسايي و نقد كرد: بتپرستي، خودپرستي (آشكار و نهان)، پذيرش طاغوت، انواع ارزشهاي يكبعدي، به ويژه نظريههاي انحرافي در عدالت.
چكيده :
پرسش اصلي اين مقاله اين است كه چگونه ميتوان انديشههاي موحدانه و مشركانه را در معرفت، به ويژه علوم انساني شناخت؟ با روش بازخواني، تحليل و طبقهبندي انديشههاي استاد شهيد مرتضي مطهري، و به منظور دستيابي به شاخصي براي تعيين تعاليم اسلامي از غيراسلامي، در اين مقاله بر اصلالاصول «توحيد» تكيه شده و از اين اصل، دو شاخص استخراج گرديده است: اول شاخص، «از اويي»، كه مرز توحيد و شرك در تعاليم نظري است و از آن طريق، انحرافهاي بزرگ فكري زير قابلشناسايي و نقد خواهد بود: توهمانگاري عالم وجود، ماديگرايي، ثنويت، تفويض، جبر، انكار عليت و … . آثار ناخودآگاه اين نظريات، كه در ذهن و ضمير بيشتر افراد رسوب كرده، در تمام عرصههاي معرفتي، از جمله در علوم طبيعي و علوم انساني، قابل پيگيري است.
اما شاخص دوم، «به سوي اويي» است كه مرز توحيد و شرك در تعاليم عملي ميباشد و از طريق آن ميتوان انديشههاي مشركانة زير را شناسايي و نقد كرد: بتپرستي، خودپرستي (آشكار و نهان)، پذيرش طاغوت، انواع ارزشهاي يكبعدي، به ويژه نظريههاي انحرافي در عدالت.
كليد واژه: توحيد، از اويي، به سوي اويي، مطهري، نقد، معرفت.
توحيد و شرك در معرفت و علوم انساني با تكيه بر آثار و انديشههاي استاد شهيد مرتضي مطهري