امام علي (ع) درنهج البلاغه در كلامي كه بعد از عروج روح حضرت نبي اكرم ص بر زبان مبارك جاري ساخته است، در باره عدم قبول حكومت و ترك منازعه سخن مي گويد. در اين كلام از تمثيلي استفاده مي كند كه جالب توجه است. او مي فرمايد كسي كه ثمره و ميوه را قبل از رسيدن بچيند، از اين چيدن سودي نمي برد». حضرتش در ادامه آنرا «كالزارعِ بغير ارضهِ» تشبيه ميكند يعني مانند زارعي كه در زمين ديگري زراعت كند.
ردنا (ادیان نیوز) – يكي از ويژگيهاي بلاغي در كلام و خطبه هاي امام علي (ع) استفاده از مثلها و مثالها است. از اين كاربردهاي تمثيلي در كلام امام علي ميتوان مردم شناسي نيز انجام داد. يعني ميتوان فهميد مردم با چه تماثيلي براي انتقال معاني مانوس بودند. بحث امكان مردم شناسي از لابلاي خطبه ها و كلام هاي امام علي درنهج البلاغه موضوعي است كه در جاي خود بايد به آن پرداخت.
در همين كلام ، امام درپي بيان حكمتي است كه ابن ابي الحديد شارح معتزلي مسلك آنرا اينگونه شرح مي كند كه « مقصود امام آن است كه وقت آن نبود كه من حاكميت را طلب كنم و البته بعد هم زمانش به دلايلي تا مدتها فراهم نشد».
در ادامه همين كلام ، امام علي در باره رابطه خود با مرگ به زبان مثال و تمثيل بياني جالب توجه دارد. امام ميفرمايد: « بدانيد و آگاه باشيد كه انس پسر ابو طالب با مرگ مانند انس طفل است با پستان مادر». اين تمثيل فرا ملي و فرا قبيله اي است و همه در هر منطقه و فرهنگي انس نوزاد با پستان مادر را براي بيان انس بسيار اوليه و ذاتي و سرشار از اشتياق بكار ميبرند. بنابراين براي همه قابل درك است كه علي ع چه ميزان و چگونه به مرگ مي انديشيد.
آنكس كه در زمين ديگري زراعت نكند، حرص برداشت محصول زودتر از موعد نداشته باشد و آنكس كه انس او با مرگ مانند انس طفل با پستان مادر است، بي ترديد وقتي ضربه شميشر بر او وارد شود خواهد گفت « فزت و رب الكعبه »
بياييم غوره نشده، مويز شدن نطلبيم. بدون طي گام به گام مراحل كسب جايگاههاي سياسي ، فرهنگي و علمي آن را نطلبيم و نپذيريم. زارع كشتكار در زمين ديگري نباشيم. با مرگ انس داشته باشيم. اما از زندگي نيز مانند لذتي كه طفل از شير ميبرد، لذت ببريم.