ترویج آموزههای کتاب مقدسی در مدارس یهودی در زمان پیامبر(ص)/ رأس الجالوت امپراطور بدون تاج و تخت بوده است
در نشست مجازی «گفتگوهای یهودی ـ شیعی» مطرح شد/
استاد يار گروه اديان و عرفان دانشگاه آزاد اسلامي گفت: رأس الجالوت امپراطور بدون تاج و تخت بوده است كه قلمرو وسيع را از فرسايش فكري و اقتصادي و … حفظ كردند تا پايدار بماند در حقيقت رأس الجالوتها از نوابغ دوران خود بودند.
به گزارش خبرنگار ردنا (اديان نيوز)، عليرضا ابراهيم، استاد يار گروه اديان و عرفان دانشگاه آزاد اسلامي در نشست مجازی «گفتگوهاي يهودي ـ شيعي؛ مطالعه موردي: گفتگوهاي امام رضا(ع) و رأس الجالوت» اظهار كرد: موازين قرآني در حوزه سياسي منشأ آثار مهمي است كه به اين وسيله مباحثي در زمينه يهوديان در اختيار مسلمانان قرار گرفت و تا اندازهاي مبتني بر ايجاد نوعي تقابل بود و يهوديان به دليل شرايط خاص مدينه، به عنوان شاهد مثال مسائل غير اخلاقي، اعتقادي و شاخصههاي كفرورزي قرار گرفتند.
وي با اشاره به ديدگاه و مواضع ائمه شيعه(ع) به يهود و يهوديت عنوان كرد: زماني كه رسول الله(ص) در مدينه بودند، مدارس يهوديت در اطراف مدينه آموزههاي كتاب مقدسي را ترويج ميكردند. پيامبر(ص) به آن مدرسه ميروند و سعي ميكنند با مدرسان آنجا ارتباط برقرار كنند و مباحثي بين آنها شكل ميگيرد.
معاون آموزشي ـ پژوهشي دانشكده الهيات واحد تهران شمال افزود: يهوديان بخش مهمي از اقليت ديني مدينه و اطراف آن را تشكيل ميدادند و تحركات آنها در مسلمانان اثر داشته است. پيامبر(ص) شاهد مباحثات و مجادلات بين برخي مسلمانان با علماي يهودي بودند.
وي با بيان اينكه رسول خدا(ص) برخي از اصحاب را از مباحثه با يهوديان برحذر ميدارند، تصريح كرد: به دليل اينكه دانش آنها كافي نبوده و از نظر علمي در سطح يهوديان نبودند؛ باورهاي اسلامي دچار چالش ميشده است.
ابراهيم بیان کرد: عمر در زماني كه به خلافت ميرسد ارتباطات نزديك با يكي از مقامات بلند پايه يهودي موسوم به رأس الجالوت برقرار ميكند و عمر الگوي اداره يك ساز و كار اسلامي را از مصاحبت با رأس الجالوت يهودي حاصل ميكند.
وي ساز و كار و منصب اين شخصيت را در قلمرو ساساني ذكر كرد و افزود: لازم بود در دوره ساساني فردي نماينده يهوديان ساكن در قلمرو ساساني باشد تا مشكلات اجتماعي، حقوقي و اقتصادي را در جامعه يهودي به عنوان نماينده ساسانيان رفع كند.
انتساب رأس الجالوت به حضرت داوود(ع)
استاد يار گروه اديان و عرفان دانشگاه آزاد اسلامي افزود: رأس الجالوت قابليت رفت و آمد به دربارهاي ساساني و بعدها دربارهاي اسلامي داشت. اين مقام به طور عمده به صورت موروثي تعيين ميشد و داراي زنجيره طولاني است و رأس الجالوت را به حضرت داوود(ع) منتسب ميكنند و از سلاله داوود است.
وي با بيان اينكه داوود اسطوره بزرگ پادشاهي در يهود محسوب ميشود، خاطرنشان كرد: در فرهنگ يهودي در صدر اسلام مقام رأس الجالوت را به نوعي از سلاله داوود ميدانستند البته هميشه به اين شكل موروثي نبوده ولي بخش عمدهاي به اين شكل است.
ابراهيم عنوان كرد: يكي از پژوهشگران يهودي شواهدي دارد كه سلمان فارسي فرزند رأس الجالوت زمان خود بوده و پس از اسلام آوردن سلمان تعداد زيادي يهوديان مسلمان ميشوند.
وي يادآور شد: حضرت امير مؤمنان(ع)پس از اينكه در تشكيلات خلافت مستقر ميشوند رأس الجالوت زمان خود را به رسميت ميشناسد شواهد تاريخي از روايات تشيع به دست آمده كه رأس الجالوت به بسياري از مباحث فقهي و اعتقادي مراجعه ميكردند در مواردي برخي از يهوديان فشار وارد ميكردند و رأس الجالوت به صورت حضوري نزد امير مؤمنان(ع) ميرسيد و پاسخ را دريافت ميكرد.
استاد يار گروه اديان و عرفان دانشگاه آزاد اسلامي افزود: برخي روايات شيعه اشاره به اين دارد كه برخي از رأس الجالوتها شيعه و مسلمان شدند و در مورد ديگري در دوره حضرت اباعبدالله الحسين(ع) حمايتهايي از حضرت انجام ميدهند كه فضاي اسطورهاي است و هر چند زاويه دارند ولي تأثير خود را ميگذارند.
وي يادآور شد: مقر رأس الجالوتها در دوره عباسي در بغداد است كه نزديك دو آكادمي خود قرار ميگيرند. رأس الجالوت درس آموخته اين مدارس بود و رقابت پنهان بين او و رؤساي مدارس وجود داشته است و رؤسا ميخواستند برتري خود را غالب و نسبت به سياست گذاري او جهت گيري كنند.
ابراهيم عنوان كرد: اداره جامعه يهودي در بحرانهاي فزاينده خلفايي كه مكرر جا به جا ميشدند و جنگهايي كه در جامعه اسلامي روي ميداد و عوارض آن گريبانگير يهوديان ميشد كار دشواري بود كه شخصيتهاي رأس الجالوت براي اداره جامعه نمره خوبي دريافت كردند.
وي با بيان اينكه رأس الجالوت امپراطور بدون تاج و تحت بوده است، اظهار كرد: قلمرو وسيع را از فرسايش فكري و اقتصادي و … حفظ كردند تا پايدار بماند در حقيقت رأس الجالوتها از نوابغ دوران خود بودند و قرآن آنها را از نظر علمي برگزيده و شايسته ميداند.
استاد يار گروه اديان و عرفان دانشگاه آزاد اسلامي تأكيد كرد: اينكه فردي از شيعه پنج زبان را بداند كم ياب است در حالي كه فردي كه در برابر امام رضا(ع) براي مناظره قرار ميگيرد؛ فرد معمولي نيست و در نوع خود كم نظير است.
وي تبعات اين مناظرات و گفتوگوها را تقويت نهضت ترجمه ذكر كرد و گفت: امام رضا(ع) سعي داشتند يهود و مسيحيت را از قالبهاي سنتي استدلالهاي معجزه محور كه رأس الجالوت بر آن تكيه دارد؛ خارج كند. آنها به نتيجه رسيدند كه عقلانيت را از يونان باستان بياورند و با عقلانيت و تجهيز با كتاب مقدس و تاريخي بتوانند پاسخ مسلمانان را بدهند.
ابراهيم افزود: زنجيرهاي بالعكس در ردينويسي و اصلاح ايجاد ميشود كه ردينويسان پاسخ مسلمانان را بدهند و آثار ارزشمندي در رد اعتقادات مسلمانان به دست ميدهد. انتقادات مسلمانان عدهاي از يهوديان را به اسلام گرايش ميدهد.
وي با بيان اينكه رأس الجالوت پيشگام مناظره در بغداد بودند، گفت: از حضرت درباره آيات اول سوره الرحمن سؤال ميكنند. رأس الجالوت قرآن را به خوبي قرائت كرده است. حداقل 6 شرح درباره حديث رأس الجالوت نوشته شده ولي اغلب شارحان خودشان اشراف به آموزههاي يهودي ندارند و به دليل ارادت شيعه به امام رضا(ع) ورود پيدا كردند و سعي داشتند ديدگاههاي كلامي شيعه را در اين بخش توضيح دهند.
استاد يار گروه اديان و عرفان دانشگاه آزاد اسلامي يادآور شد: شخصيت برجسته از يك سنت ديني ديگر اجازه دارد با بالاترين مقام تشيع زمان خود صحبت و انتقادات خود را مطرح كند بدون اينكه از جان خود بترسد كه نكته قابل توجه و تأمل است. امير مؤمنان(ع) اجازه ميدهد كه رأس الجالوت و تعدادي از يهوديان به راحتي با حضرت صحبت كند و حضرت به طور منطقي جواب آنها را بدهد كه درس بزرگي است.
خبرنگار: ایمن السادات موسوی نژاد