آيات مهدويت در قرآن از منظر احاديث تفسيري

چکيده :

تعبير «نُزِلَت» ـ که در روايات تفسيري ذيل آيات مهدويت آمده ـ گاهي به معناي تطبيق آيه بر مورد غير شأن نزول، گاهي به معناي تأويل و بطن آيه و گاهي نيز به معناي تفسير آيه است.
روايات تفسيري مهدويت در ذيل سيصد و بيست و چهار آيه آمده است. اين آيات را مي‌توان چهار دسته کرد: آياتي که تفسير آن در مورد مهدويت است، مثل: آيات اظهار دين (توبه / 33) و آيه رفع فتنه از جهان (انفال / 39)؛ آياتي که بر اساس روايات تفسيري، بر مهدويت تطبيق شده است، مثل: ايام الله (ابراهيم / 5) و بقيةالله (هود / 86)؛ آياتي که تأويل و بطن آن در مورد مهدويت است، مثل: حروف مقطعه حم، عسق (شوري / 1 و 2)؛ آياتي که بر اساس احاديث تفسيري، مرتبط با مهدويت است، مثل: تشبيه جريان مهدويت به جريان طالوت و جالوت. (بقره / 249)
از بررسي آيات و روايات اين نتيجه به دست مي‌آيد که آيات و روايات تفسيري مهدويت دلالت و اعتبار يکساني ندارند و گاه به موضوع‌هاي مختلف سياسي، نظامي، اقتصادي و تاريخي مهدويت اشاره دارند.

كليد واژه : آيات مهدويت، روايات مهدويت، بطن، تأويل، جري و تطبيق.