رهبري فكري ـ معنوي «صدّيق» در مكتب حسيدي

چكيده :

در تاريخ دين يهود سه جريان عرفاني عمده به ترتيب زماني وجود دارد: مِركبِه، قبّاله و مكتب حَسيدي. جريان عرفاني حَسيدي، در قرن هجدهم و توسط اسرائيل بَعَل شَمْ طوُوْ معروف به «بِشت» شكل گرفت. مراكز اولية حَسيديسم در اوكراين و لهستان جنوبي قرار داشت. بعدها اين نهضت سراسر اروپاي شرقي را فرا گرفت. تعاليم حَسيديسم، شكل عمومي‌شده‎اي از قبّاله بود و به جاي مراعات شريعت ظاهري يهود، بر اهميت عبادت باطني خدا تأكيد داشت.
يكي از دستاوردهاي حَسيديسم اوليه، تثبيت رهبري كاريزماتيك بود كه توسط نيروي معنوي و مقدسي چون صِدّيق در جامعه حَسيدي يهود صورت مي‎گرفت. در اين مكتب عرفاني، هر گروهي براي خود يك «ربّي» دارد كه به عنوان (Tzaddik) «صِدّيق» از او نام برده مي‎شود. وي واسطة بين خداوند و بندگان است. تئوري صِدّيق در قرن هجدهم، يهوديت را با مفهوم جديدي از رهبر مذهبي، كه هم پرجذبه و هم عرفاني است، معرفي نمود كه بر اساس آن، در هر نسل افراد نيكوكار و خالصي وجود دارند كه با استفاده از عنايت خداوند و حالت عرفاني خاصشان، رابط بين زمين و آسمان‎اند و از طريق آنها، لطف و رحمت الهي به انسان‎ها افاضه مي‎شود.

كليدواژه‌: مكتب حَسيدي، صدّيق، قداست، دِوِقوُت، تيقون، صيمصوم.