چكيده :
معاد جسماني گرچه آموزهاي ديني و منصوص است، در طول تاريخ بحثهاي فراواني را رقم زده است. پرداختن به مسئلة تناسخ و تبيين صحيح رابطة آن با معاد جسماني، پاسخ به يكي از آن مباحث است. در گزارش ديدگاهها بر روش توصيفي و در نقد و بررسي آنها بر روش عقلي و نقلي متمركز خواهيم شد. تناسخي كه به منزلة جايگزين معاد مطرح شود، باطل است؛ چراكه علاوه بر مخالفت قطعي با آيات و روايات، موجب تعلق دو نفس به يك بدن و اجتماع دو روح در يكتن است و همچنين ناهماهنگي بين نفس و بدن را موجب ميشود؛ اما تناسخي كه به معناي شكل گرفتن نفس انسان به صورت مثالي خاص متناسب با نيات، ملكات و اعمال او نهتنها محذوريتي ايجاد نميكند، ادلّة ديني نيز دارد.
معاد جسماني – روحاني به اين معناست كه روح به بدن باز ميگردد و بدن عيناً همان بدن دنيوي است؛ هرچند كه بدن او در دنيا بدن مادي و طبيعي، در آخرت بدن اخروي است.
كليدواژه : تناسخ، مُلكي، ملكوتي، معاد، جسماني – روحاني، رجعت.