برادری دیروز و وحدت امروز؛ از مدینه تا ایران اسلامی
یادداشتی از جعفر فخرآذر؛
امروز اگر چه آتش جنگ کمی فروکش کرده، اما تهدیدها تنها نظامی نیستند؛ گاهی خطر از درون و در قالب اختلافافکنی، بیاعتمادی و فراموشی ارزشهای مشترک رخ مینماید.
به گزارش ادیان نیوز؛ جعفر فخرآذر پژوهشگر تاریخ اسلام در یادداشتی با عنوان «برادری دیروز و وحدت امروز؛ از مدینه تا ایران اسلامی» آورده است:
یکی از هوشمندانهترین اقدامات پیامبر اکرم (ص) پس از هجرت به مدینه، پیمان برادری میان مهاجران و انصار بود. این پیمان، فراتر از یک همبستگی قبیلهای یا موقت، بنیانی استوار برای تحکیم جامعه نوپای اسلامی به شمار میرفت. پیامبر (ص) با این ابتکار، تفاوتهای قومی و طبقاتی را به حاشیه راند و الگویی جاودانه از «ایثار جمعی» و «همدلی عملی» در برابر تهدیدها ارائه داد.
نتیجه این پیمان، حفظ وحدت و جلوگیری از اختلافاتی بود که میتوانست پیکره تازهتأسیس مسلمانان را از هم بپاشاند. پیامبر (ص) به خوبی دریافته بود که دشمنان اسلام از هر تفرقهای استفاده خواهند کرد؛ از این رو، پیمان برادری، راهبردی سیاسی-اجتماعی برای خنثی کردن توطئههای تفرقهافکنانه بود. مهاجران و انصار چنان در هم تنیده شدند که اختلافات جاهلی جای خود را به الفت و برادری دینی داد.
همین منطق وحدتبخش امروز نیز در ایران اسلامی جاری است. با وجود تنوع سلایق سیاسی و حضور اقشار گوناگون از هر قوم و منطقه، همگان در دفاع از کیان ایران و ارزشهای انقلاب متحد شدهاند. در مسائل کلان ملی، گروههای مختلف سیاسی با وجود دیدگاههای متفاوت، همرأی و همگام شدهاند. روحانیون، دانشگاهیان، بازاریان، کارگران، کشاورزان و جوانان انقلابی، همانند انصار و مهاجران صدر اسلام، شانه به شانه یکدیگر در صحنههای دفاع از میهن حاضرند.
در حال حاضر، زیبایی این وحدت، فراتر از همبستگی مسلمانان با سلایق گوناگون است. مسیحیان ارمنی و آشوری، کلیمیان، زرتشتیان و پیروان دیگر ادیان آسمانی در کنار برادران مسلمان خود، از این سرزمین دفاع میکنند. حضور آنان در سنگرهای دفاع از کشور، و مشارکت فعال در عرصههای علمی و فرهنگی، گواه این حقیقت است که «وطندوستی» مرزهای دینی نمیشناسد. همچنین پیروان مذاهب اسلامی همچون اهل سنت در مناطق مختلف (کردستان، بلوچستان، ترکمنصحرا و…) با الهام از روحیه برادری صدر اسلام، شانه به شانه برادران شیعه خود، از انقلاب و مرزهای کشور پاسداری میکنند.
این همدلی فرامذهبی و فرادینی، تجدید میثاقی با پیمان پیامبر (ص) است که «امت واحده» را بر پایه همبستگی انسانی برای دفاع از عدالت و میهن تعریف میکرد. همانگونه که مسلمانان مدینه پس از پیمان برادری، حول محور فرماندهی و رهبری پیامبر (ص) گرد آمدند و از ایشان اطاعت کردند، امروز نیز راز اقتدار این همبستگی ملی در ایران اسلامی، «اطاعت از امام جامعالشرایط» و رهبری فرزانه انقلاب است. اقشار مختلف مردم، نیروهای مسلح، مسئولان نظام و همه دلدادگان ایران، در چارچوب ولایت فقیه، اطاعت از رهبری را ضامن حفظ وحدت و خنثیکننده توطئههای دشمن میدانند.
این «اطاعت آگاهانه» همان عصاره پیمان برادری مدینه در قامت جمهوری اسلامی است؛ عصارهای که مانع پراکندگی شده و تمام قوا را در مسیری واحد برای عزت ایران هماهنگ میکند. از مدینه تا ایران، درسی که به یادگار مانده این است: تا وقتی برادری، همدلی و اطاعت از رهبری واحد بر جامعه حاکم باشد، هیچ تهدید بیرونی و هیچ توطئهای نمیتواند اراده یک ملت متحد را سست کند.
وحدت نه تنها مانع اختلاف میشود، بلکه قدرت دفاعی، عزت ملی و انسجام اجتماعی را به اوج میرساند. ایران اسلامی با الهام از آن پیمان آسمانی و اطاعت از امام خود، ثابت کرده است که در برابر هر تهدیدی متحد و یکپارچه به پا میخیزد. امروز اگر چه آتش جنگ کمی فروکش کرده، اما تهدیدها تنها نظامی نیستند؛ گاهی خطر از درون و در قالب اختلافافکنی، بیاعتمادی و فراموشی ارزشهای مشترک رخ مینماید.
بنابراین، درس بزرگ دوران دفاع مقدس و الهام از سیره اهل بیت (ع) این است که روحیه وحدت، ولایتپذیری و همدلی را حتی در روزهای آرامش و بازسازی نیز پاس بداریم. حفظ این روحیه یعنی نسل امروز و فردا بدانند که عزت ایران در گرو وحدتی است که فراتر از جنگ، در دل سیاست، اقتصاد و فرهنگ جاری میشود. بیایید این میراث گرانبها را نه در موزه تاریخ، بلکه در رفتار روزمره و تصمیمهای ملی زنده نگه داریم؛ چراکه ملتی که در صلح نیز متحد بماند، هیچگاه در خطر نخواهد بود.