فقهاء معتقدند تصوف، در واقع، تلاشی برای رهایی از فرائض دینی و تکالیف شرعی است. این معرکه، در زمان‌های گذشته، به شکل وسیع‌تری – نسبت به حال حاضر – وجود داشت و جامعه‌ی اسلامی، به ویژه در دوره‌ی عباسیان و صفویان با این نزاع آشنایی کامل داشتند.