اصول نظري حقوق بشر در اسلام

حقوق بشر، رابطه مستقيم با انسان‌شناسي و جهان‌بيني نظام‌هاي حقوقي دارد. نظام‌هاي حقوقي، که رويکرد مادي دارند، با نظام حقوقي اسلام، که داراي بينش توحيدي است، از نظر تشريع حقوق بشر تفاوت اساسي دارد. اصل «حقيقت‌محوري»، که اساس عقلانيت ديني است، با تأکيد بر وجود حقايق عيني و امکان دست‌يابي به آن، بر انديشه‌هاي نسبي‌گرايانه حقوق بشر غربي، خط بطلان مي‌کشد.

نتيجة اصل «توحيد»، حاكميت حق خدا، به عنوان منشأ حقوق بشر است. اصل «معاد» با طرح جاودانگي روح انسان، انساني زيستن، روحيه مراقبت در رفتار و تاکيد بر پاسخگو بودن انسان در پيشگاه الهي، در تدوين حقوق بشر تاثيرگذار است. اشتراكات و تفاوت‌هاي حقوق و تكاليف بشر نتيجه منطقي اصل «حکمت» است. اصل «عدالت» زمينه‌ساز تحقق جامعه آرماني و تکامل اجتماعي انسان است. اصل «تلازم حق و تکليف»، بيانگر رسالت انسان در زندگي اجتماعي است. اصل «كرامت ذاتي» و تشريعي انسان نيز به مثابه موهبت الهي، زمينه اعتلاي حقوق بشر را فراهم مي‌سازد.

كليدواژه : اسلام، انسان، حق، تکليف، حقوق بشر، توحيد، معاد، حکمت، کرامت، عدالت.

اصول نظري حقوق بشر در اسلام