نقد نظرية تباين دين و معنويت
چکيده :
نسبت ميان معنويت و دين، يکي از مهمترين مباحث قابل طرح در حوزة فلسفة دين و معنويتپژوهي است. تنوع در انگيزهها و رويکردها در بررسي مفهوم معنويت، سبب ارائة تفاسير متفاوت در حقيقت آن و نيز ريشهها و نتايج آن شده است. برخي، معنويت را نهتنها متفاوت از دين، بلکه متباين و حتي متضاد با آن دانستهاند.
هدف اصلي اين پژوهش آن است که ابتدا مفاهيم «دين» و «معنويت» را بررسي كند؛ سپس با تقسيم گونههاي مختلف معنويت و بررسي مؤلفههاي اصلي معنويت حقيقي، تفاوت آن را با معنويت کاذب و نيز معنويت باطل آشکار سازد. همچنين نسبت معنويت و عقل، و نيز ضرورت عدم مخالفت تفاسير مختلف از معنويت با اصول بديهي عقلي، بهاختصار بررسي شده است.
در ادامه ادلة کساني که معنويت را متباين با عقل دانستهاند، ارزيابي و رد، و عليت دين براي معنويت اثبات گرديده و در پرتو آن، انحصار معنويت در معنويت ديني بهويژه معنويت اسلامي تبيين شده است. روش اين تحقيق، اسنادي-تحليلي است و با بررسي و نقد ادلة طرفداران تباين معنويت و دين، مدعاي اصلي اثبات خواهد شد.
كليدواژه: معنويت، دين، معنويت ديني، نسبت دين و معنويت، تعبد، دين تاريخي.