فرهنگ فارسی به عبری سليمان حييم كه هم اكنون مقدمات انتشار آن از طرف انجمن كليميان تهران فراهم شده یکی از گنجینههای فرهنگ یهودیان ایران محسوب میشود.
به گزارش ردنا (ادیان نیوز)، لازم به يادآوري است كه فرهنگ عبري به فارسي سليمان حييم در سال 1360 به وسيله انجمن كليميان تهران آماده و منتشر شده است.
فرهنگ فارسي به عبري سليمان حييم كه هم اكنون مقدمات انتشار آن از طرف انجمن كليميان تهران فراهم شده است گنجينه گران بهای ادبيات فارسي است كه مرحوم سليمان حييم با آن آشنايي كامل داشتهاند. میتوان گفت موفقيت سليمان حييم در كار فرهنگنويسي بيشتر ناشي از تسلط او بر زبان فارسي بوده است، سليمان حييم در كار جمعآوری مجموعه امثال و زبان مردم كوچه و بازار و ترجمه آن به زبان انگليسي نيز توانائیهای قابل تحسيني از خود نشان داده است. آرينپور در كتاب «از نيما تا امروز»
كه شرح حال نويسندگان و همچنين تحولات شعر و زبان فارسي را در آن مورد تجزيه و تحليل قرار داده است در باره سليمان حييم ميگويد:
«در سال 1334، مجموعهاي به نام امثال فارسي – انگليسي، به همت سليمان حييم، مؤلف فرهنگهاي فارسي – انگليسي و انگليسي – فارسي، منتشر شد. اين كتاب عبارت از دو قسمت است.
قسمت اول امثال و تعبيرات مثلي، اصطلاحات مثلي ميباشد. در مقدمهاي كه مؤلف به فارسي و انگليسي نوشته از مقام و معني امثال و حكم در ادبيات ملي سخن گفته و غرض از تأليف كتاب را بيان نموده است. قسمت اول كتاب در حدود چهار هزار مثل و تمثيل را دربر دارد كه مؤلف در نتيجه بيست و پنج سال زحمت و كوشش در تأليف كتب لغت آنها را جــمعآوري نموده است، و چنان كه خــود در همان مقدمه اظهار ميدارد، اكثر اين ضربالمثلها را از زبان مردم ساده و عادي برگرفته است. همچنين، در اين قسمت، كلمات پندآموز زيادي از ادبيات كلاسيك ايران با اشاره به مأخذ آنها ضبط شده است.
قسمت دوم كتاب شامل بيش از سه هزار و پانصد اصطلاح و تكيه كلام و كلمات قصار و حتي افعال مركبه است. در اين قسمت امثال و حكم فولكلوري از امثال سايره تفكيك شده و گونههاي مختلف امثال هم ذكر گرديده است.
هر چند اين قسمت كتاب اصطلاحات و عبارات مصطلحه نام دارد، مثلها و تمثيلها و امثال سايرة زيادي از تاليفات سعدي و حافظ و شعراي ديگر در آن راه يافته و چنان كه ذكر كرديم، در اين قسمت افعال مركب هم گنجانيده شده در صورتي كه وجود آنها در اين مجموعه محلي ندارد، زيرا آنها را نه جزو اصطلاحات ميتوان به حساب آورد و نه جزو عبارات اصطلاحي.
ايراد ديگري كه به اين كتاب ميتوان گرفت اين است كه در ترجمه امثال، و مخصوصا در مواردي كه به جاي ترجمه عيني معادل و مترادف آنها از زبان انگليسي نقل شده، مولف اصالت آنها را حفظ نكرده است».